Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/8795 K.2015/1761

Davacı C.. P.. vekili Avukat Uğur tarafından, davalı E.Ü.A.Ş. Genel Müdürlüğü aleyhine 10/12/2013 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 07/04/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazlarına gelince;

a)Dava, haksız fiil nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece dava kabul edilmiş, karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, maliki/hissedarı olduğu Afşin ilçesi, Y. Köyünde bulunan taşınmazlarda ekili ürünlerin, Afşin Elbistan termik santralinin çevreye yaydığı zararlı gazların ve küllerin etkisi ile zarar gördüğünü, verimin düştüğünü iddia ederek uğradığı zararın ödetilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı, termik santralin işletilmesinden dolayı çevreye herhangi bir zarar verilmediğini, resmi kurumlarca hava kalitesinin sürekli ölçüldüğünü, yönetmeliklerle belirlenen sınır değerlerin aşılmadığını, küllerin toprakla örtüldüğünü düzenli olarak nemlendirme yapıldığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, mahallinde yapılan tespite göre, davalının işlettiği termik santralin çevreye olumsuz etkisi nedeni ile davacının ektiği üründe verim kaybı olduğu belirlenmiş, istemin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya arasında bulunan bilgi belge ve tapu kayıtlarından dava konusu olan 679 no'lu parselin Kadastro mahkemesinde davalı olduğu anlaşılmaktadır. Aynı parsele yönelik Afşin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/483 esas sayılı dosyasında da istek bulunduğunun savunulduğu, ne var ki mahkemece o dosyada parselin 7 dönümü için dava açıldığı, mükerrer istem bulunmadığına karar verildiği görülmüştür.

679 no lu parselin itirazlı olması nedeni ile toplamda kaç metrekare olduğu konusunda dosyada bir bilgi bulunmamaktadır. Eldeki dosyada parselin 44,35 dekarında mısır, 44,35 dekarında ise şekerpancarı ekili olduğu tespit edilmiş ve bitkilerdeki zarar belirlenmiştir.

Mükerrer istek bulunduğu iddia edilen Afşin 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/483 Esas sayılı dosyasında ise parsel üzerinde 58,70 dekar mısır ekili olduğunun tespit edildiği, sonrasında davacının isteğinin 7 dekara ilişkin olduğunun açıklandığı anlaşılmıştır.

Şu durumda, dava konusu 679 parselin toplam yüzölçümünün ne olduğu kadastro mahkemesinden sorulmalı, davanın tarafları araştırılmalı, fiilen parselin kim veya kimler tarafından hangi ürün veya ürünler ekilerek kullanıldığı belirlenmeli sonrasında mükerrer istek olup olmadığı hakkında bir karar verilmelidir. Parselin yüzölçümü belirlenmeden eldeki dosyada 88,7 dekarlık istek hakkında, Afşin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/483 Esas sayılı dosyasında ise 7 dekarlık bölümü hakkında isteğin kabulü doğru olmamış kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

b)Davalının cevap dilekçesi ile dava edilen 285 ve 286 no'lu parseller yönünden acele kamulaştırma kararı alındığı ve taşınmaz bedellerinin 10/01/2012 tarihinde ödendiğini savunduğu görülmüştür. Dosya arasına getirtilen tapu kayıtlarında dava konusu edilen taşınmazların bir bölümünün tapu kaydında kamulaştırma şerhi bulunduğu görülmüştür. 285 ve 286 no'lu parseller kadastro mahkemesinde davalı parsellerdir. Mahkemece acele kamulaştırma itirazı incelenmeden karar verilmiştir.

Şu durumda anılan parsel yönünden acele kamulaştırma iddiasının araştırılması, dava konusu edilen ürünün kamulaştırma kararından önce mi sonra mı ekildiğinin belirlenmesi sonucuna göre tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekir. Eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

c)Dosya arasında bulunan tapu kayıtlarından, dava konusu edilen taşınmazların bazıları üzerinde daimi irtifak hakkı bulunduğu görülmüştür.

İrtifak hakkı, sınırlı ayni haklardan olup herkese karşı ileri sürülebilen ve sahibine mal üzerinde kullanma, yararlanma ve her ikisini de sağlayan haklardandır. Bir başka deyimle irtifak hakkı ile malikin mülkiyet hakkından doğan kullanma, yararlanma veya her ikisine ilişkin yetkileri kısıtlanmıştır.

Şu durumda bir kısım taşınmazlar üzerinde daimi irtifak hakkı kurulduğu hususu ile daimi irtifak hakkı sahibinin davacının ürün ekmesine ve taşınmazı kullanmasına ilişkin rızasına dair bir belge sunulamaması nedeniyle irtifak hakkı tesis edilmiş bulunan bölümler yönünden istemin reddi gerekirken kabulü bozmayı gerektirmiştir.