Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/8985 K.2015/6808

Davacı .... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 20/12/2006 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalılar ... ve ... yönünden davanın kısmen kabulüne, davalı ... yönünden davanın husumet nedeniyle reddine dair verilen 05/03/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davalı ... hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden istemin kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm; davacı ile davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, ... Gazetesinin 21/07/2006 tarihli nüshasında ve gazetenin internet sayfasında davalı ... tarafından çizilen karikatürün kişilik haklarına saldırı oluşturduğundan bahisle uğradığı manevi zararın ödetilmesini istemiştir.

Davalılar, şehirdeki bütün reklam panolarında belediye hizmetleriyle ilgili reklamların yapılmaya başlandığını, reklamlarda kişilerin fotoğraflarının yayınlanarak yanına, onların sözü gibi "Yapınca oluyor", "Sırada ne var başkan?" cümleleri kullanılarak belediyenin yoğun çalıştığı izlenimi verilmek istendiğini, oysa şehiriçi trafik düzeni, yol inşaatları, çöp toplama işlerinin düzenli yapılmadığından kamuoyunda tepkiler doğmaya başladığını, belediyenin yaptığı reklamcılığın ulusal basında da tartışmalara neden olduğunu, karikatürün belediye başkanının icraatlarını eleştirmek için yayınlandığını, dava konusu karikatürde davacının hedef alınmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Yerel mahkemece, karikatürün davacı belediye başkanının şeref ve saygınlığını rencide edici, onu küçük düşürme ve aşağılamaya yönelik olduğu, kişilik haklarına saldırı oluşturduğu, manevi tazminat koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, davacının başkanı bulunduğu belediye tarafından hizmetlerin halka duyurulması için şehrin muhtelif yerlerindeki reklam panolarında hizmetlerin tanıtımına yönelik reklamların yapıldığı, bu reklamlarda hizmet alan bir kısım insanların da hizmetlerden memnuniyetlerini ifade eden resimlerine yer verilerek, yeni hizmetlerin neler olacağına yönelik merakını ifade eden "Sırada ne var başkan?" şeklinde beyanlara yer verildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu karikatürde "Büyükşehir panolarda reklamını yapıyor...." yazısı altında, reklam panosu üzerinde bir kişinin pantalonunu indirerek yarı çömelmiş bir vaziyette iken büyük harflerle "Sırada kim var başkan !..." ifadesine yer verilmiştir.

Karikatür, kişi ya da olayların gülünç, alışılmadık, çelişkili yanlarını yakalayarak, bazen de yazı ile desteklenen abartılmış çizgilerle mizaha dönüştürme sanatı olup dava konusu karikatürde espri yeteneği de kullanılarak belediye başkanının icraatlarından memnun olmayanların da bulunduğu, şehrin sorunlarının karmaşık hale getirildiği ve çözülmediği ifade edilerek davacı belediye başkanının icraatları eleştirilmiştir.

Şu halde, siyasetle uğraşan kişilerin kendilerine yönelik sert, ağır, hatta incitici eleştirilere dahi katlanması gerektiği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında belirtilmiş olup, dava konusu karikatürde eleştiri sınırlarının aşılmadığı, davacının kişilik haklarına yönelik bir saldırının söz konusu olmadığı kabul edilerek, istemin tümden reddi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçe ile bir kısım davalıların manevi tazminat ile sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden, kararın bozulması gerekmiştir.