Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/9099 K.2014/14435

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar.... Belediye Başkanlığı (...) vdl. aleyhine 26/07/2007 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalı gerçek kişiler yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kabulüne dair verilen .../.../2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı ve davalı ... vekilleri tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı .....Belediye Başkanlığı yönünden istemin kabulüne, diğer davalılar yönünden istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı idare, davalı ... işçisi olan diğer davalıların odun istifleme esnasında neden oldukları yangın sonucu orman arazisinin zarar gördüğünü belirterek, uğranılan zararın giderilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalılar, usul ve yasaya aykırı olan davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, yangının çıkmasında davalılar ... ve ...'nin kusurlarının bulunmadığı, davalı ...'nun da işlediği fiilin anlam ve sonuçlarını tam olarak bilmediğinden bahisle bu davalılar yönünden istemin reddine, akıl zayıflığı bulunan davalı ...'yu çalıştıran davalı belediyenin işveren sıfatıyla sorumlu olduğu benimsenerek, bu davalıdan zararın ödetilmesine karar verilmiştir.

...-Davacının, davalılar ... ve ...'ye yönelik temyiz itirazları yönünden;

Ceza dosyası incelendiğinde; davalılar ..., ... ve ... hakkında "taksirle orman yangınına neden olmak" suçundan kamu davası açıldığı, yangına çay demlemek için ateş yakan davalı ...'nun neden olduğunun anlaşılması üzerine bu davalı hakında ceza verildiği, ancak hafif derecede zeka geriliği nedeniyle hakkında verilen cezanın güvenlik tedbirine çevrildiği, diğer davalıların ise delil yetersizliğinden beraatlerine karar verildiği, kararın temyizen onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Kural olarak, Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi (mülga BK m.53) gereği; ceza mahkemesince verilen beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz ise de, Hukuk Hakiminin

bu bağımsızlığı sınırsız olmayıp Ceza Mahkemesinin maddi vakıaların belirlenmesine ilişkin mahkumiyet kararı hukuk hakimi yönünden bağlayıcı olup taraflar yönünden kesin delil niteliği taşımaktadır. Şu halde, yangını davalı ...'nun çıkardığı, diğer davalılar ... ve ...'nin yangının çıkmasında herhangi bir eylemlerinin bulunmadığı anlaşıldığına göre davalılar ... ve ... yönünden verilen ret kararı doğrudur. ...-Davacının, davalı ...'ya yönelik temyiz itirazları yönünden;

Kural olarak, haksız eylemlerden sorumluluk kusura dayanır. Kusur sorumluluğu için ayırt etme gücünün varlığı gereklidir. Öte yandan yasada gösterilen ayrık durumların varlığı halinde ayırt etme gücü bulunmayanlar da sorumlu tutulabilirler (TMK m....). Bu ayrıksı durumlardan biri de 818 sayılı BK'nun 54/.... maddesi ile düzenlenen hakkaniyet gereğine dayalı objektif sorumluluk halidir. Bu düzenleme ile hakime geniş bir takdir yetkisi verilmiştir.

Bu yetkinin, her olaya özgü koşulların göz önünde bulundurularak kullanılması gerekir. Bu bağlamda, ayırt etme gücü bulunmayanın eyleminin doğurduğu özel tehlike, ayırt etme gücü bulunmamasına karşın, objektif ölçüler içinde ona yüklenebilecek bir kusurun varlığı, ayırt etme gücü bulunmayanın eylem sırasındaki öznel durumu ve zarar görene yönelik tutumu ile tarafların ekonomik varlıklarının göz önünde tutulması gerekir.

Dosya kapsamından davalı ...'nun ekonomik durumunun iyi olmadığı, genel olarak başkalarının yardımı ile yaşamını sürdürmeye çalıştığı anlaşılmaktadır. Belirlenen bu durum ile olayın meydana geliş şekli nazara alındığında davalının tazminatla sorumlu tutulması hak ve ... duygusunu zedeler. Şu halde, davalı ... hakkındaki davanın da reddedilmesi hakkaniyete uygun olmuştur.

...-Davalı ..... Belediye Başkanlığı'nın temyiz itirazlarına gelince; 3533 sayılı Yasa'nın .... maddesine göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o Yasa'da yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir. Tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek sözü edilen Yasa uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya aykırı olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.