Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/9864 K.2014/12648

Davacı Türkiye Elektrik İletim A.Ş vekili Avukat İ.. H..Y.. tarafından, davalı Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine 14/08/2013 gününde verilen asıl dava ve 01/02/2013 gününde verilen birleşen dava dilekçesi ile tespit ve tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; asıl ve birleşen davanın kabulüne dair verilen 31/10/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi taraflar vekillerince süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Asıl dava; tespit, birleşen dava; bölünmüş yol yapımı nedeniyle zorunlu olarak deplase edilen enerji nakil hattı direkleri için harcanan deplase bedelinin ödetilmesi istemlerine ilişkindir. Mahkemece, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı asıl davada; Çanakkale-Ezine-Ayvacık karayolunun km:2+000/63+670 arası kesiminin 34+6917 km'sinde bulunan davacıya ait 154 KM Ezine-Çanakkale Çimento-Çamseki E.İ hattında yer alan 25 nolu direğin bölünmüş yol yapımı çalışmaları nedeniyle davalı tarafından deplase edilmesinin istenmesi nedeniyle söz konusu direğin deplase edilmesinin gerekip gerekmediğinin, direğin yol çalışmaları için engel teşkil edip etmediğinin, deplase edilmemesinin can ve mal güvenliği açısından tehlike teşkil edip etmediğinin tespitini, birleşen davada ise; 25 ve 26 nolu direğin sonradan zorunlu olarak deplase edilmesi nedeniyle, harcanan deplase bedelinin ödetilmesi istemlerine ilişkindir. Mahkemece, asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü bir kamu kurumu olup; kural olarak, işlem ve eylemleri kamusal nitelik taşır. Somut olayda, davalı idare tarafından bölünmüş yolyapım çalışması sonucu enerji nakil hattı direklerinin deplase edilmesi gerekip gerekmediğinin tespiti ve daha sonra zorunlu olarak deplase edilmesi nedeniyle maddi zarar oluştuğu iddia edildiğine göre, istemin idare hukuku kuralları çerçevesinde ve idari yargı yerinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu yöndeki istemlerin, İdari Yargılama Usulü Yasası’nın 2/1-b maddesi gereğince idareye karşı, idari yargı yerinde tamyargı davası olarak öne sürülmesi gerekir. Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir. (HMK 114)

Şu halde, açıklanan yönler gözetilerek, yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan yazılı gerekçeyle işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.