Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/10494 K.2015/10728

Davacılar İ.. Ö.. ve diğeri vekili Avukat İlker tarafından, davalı Maliye Hazinesi aleyhine 29/08/2013 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 28/04/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, haksız el koyma nedenine dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, kendilerine ait büyükbaş hayvanlara kaçakçılık iddiası ile el konulduğunu yapılan yargılama sonunda beraatlerine ve yedieminde bulunan hayvanların iadesine karar verildiğini, buna rağmen iadenin gerçekleşmediğini ileri sürerek, bu süreçte mahrum kalınan kazancın davalıdan tazmini isteminde bulunmuşlardır.

Davalı ise yediemine teslim edilen hayvanların iade edilmemesinde kusurları bulunmadığını, yedieminin malları iade etmediğini, davanın zamanaşımı ve husumet yokluğundan da reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

a) Yerel mahkemece; tazminat hesabına esas olmak üzere bir adet büyükbaş hayvan bedelinin belirlenmesi için Yüksekova Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, müdürlük ise devletin resmi verilerini yollamak yerine 22/10/2014 tarihli cevabi yazısında el koyma tarihi olan 20/04/2004 tarihi itibarıyle ilçe celepleri, Hakkari İli D.

S.Yetiştiricileri Birliği ile yapılan görüşmeler sonucunda bir büyükbaş hayvanın ortalama değerinin 6.750,00 TL olduğunun tespit edildiğini bildirmiştir. Mahkeme de bu yazıyı esas alan bilirkişi raporuna göre hüküm kurarak hayvanlar için değerinin çok çok üzerinde tazminata hükmetmiştir.

Oysa yapılması gereken Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Türkiye İstatistik Kurumu gibi kurumlardan ceza dosyasında yapılan keşifte bilirkişi tarafından el konulan hayvanların tamamının 2-3 yaşında dişi dana olduğunun belirtilmesi de gözetilerek resmi verilerin tespit edilmesi ya da dosya içerisinde mevcut olan Van ili yıllar itibariyle hayvan satış fiyatları cetveline göre bedel belirlenmesi iken, bu durum gözardı edilerek hem el konulan hayvanlar damızlık hayvanmış gibi hem de değerinin çok çok üstünde bir bedel üzerinden tazminata hükmedilmesi doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

b) Yüksekova Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2004/792 esas ve 2006/491 karar sayılı dosyasında bulunan teslim tutanağına göre; 20/04/2004 tarihinde yakalanan büyükbaş hayvanlardan 72 tanesi 13/07/2005 tarihli ara karar gereği davacı İ.. Ö..'e teslim edilmiş olup el konulan hayvan sayısından 72 tanesinin düşülerek kalan büyükbaş hayvan sayısı yönünden davacı zararının hesaplanması gerekirken; ceza dosyası kapsamına ve davacının imzasını da taşıyan yazılı belgeye aykırı olarak davacının duruşmadaki beyanı esas alınarak kendisinin yedindeyken telef olan hayvanların da tazminat hesabına esas alınması doğru olmamış, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile verilen kararın bozulması gerekmiştir.