Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/10745 K.2017/5474

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 02/01/2014 gününde verilen dilekçe ile menfi tespit istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27/11/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece talebin kabulüne karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı kurumca dosya borçlusu olduğu belirtilen ... Tic. Ltd. Şti'nin kurumlarındaki hak ve alacaklarının ödenmesi amacıyla kurumlarına haciz ihbarnamesi gönderildiğini, dilekçeye ekli yazıyla cevap verildiğini, aynı zamanda adı geçen firmanın kurumları nezdinde herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, 6138 sayılı Kanun uyarınca ikinci haciz ihbarnamesi gönderilmeden ödeme emri tebliğinin hukuka aykırı olduğunu, 6183 sayılı Kanun'un 79. maddesi mezkur olayda olduğu gibi itiraz süresinin geçtiğinin kabul edileceği durumlarda 3. şahıslara menfi tespit davası açma imkanı verdiğini ileri sürerek davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, haciz ihbarnamesine süresinde itiraz edilmediğinden takibin kesinleştiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı ... ile borçlu ... Yapı İnş. Taah Mim. Müh. Danışmanlık şirketi arasında herhangi bir hukuki bağlantı ve herhangi bir alacak ve hakediş bedeli bulunmadığından şirketin borcundan dolayı ... Belediye Başkanlığının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu işlemle ilgili davacının davalıya herhangi bir borcu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

3533 sayılı Kanun'un 1. maddesi hükmüne göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adalet mahkemelerinin görevi içinde bulunanlar kanunda yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir.

Davanın taraflarının, 3533 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu çekişmesizdir. Ancak, 3533 sayılı Kanun’da yer alan idareler arasındaki davaların; yine, bu yasa uyarınca ve mecburi hakem sıfatı ile çözümlenebilmesi için; öncelikle, uyuşmazlığın “adliye mahkemelerinin görevi içinde” yani “özel hukuka ilişkin olması” gerekir.

Mecburi tahkim, 3533 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kuruluşlarının, özel hukuktan kaynaklanan uyuşmazlıklarının çözümünde uygulanmaktadır.

Yerel mahkemece tarafların durumu gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek, yukarıda sözü edilen Kanun'daki düzenleme uyarınca, mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.