Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/10816 K.2015/11241

Davacı Sağlık Bakanlığı adına İstanbul Muhakemat Müd. vekili Avukat Çiğdem tarafından, davalı B.. K.. aleyhine 30/06/2011 gününde verilen dilekçe ile kurum zararı nedeni ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 04/12/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı kurum, davalı doktora döner sermaye bütçesinden yapılan fazla ödeme nedeniyle uğranılan zararın tazminini talep etmiştir.

Davalı, davanın 60 günlük geri isteme süresi geçtikten sonra açıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 22.12.1973 tarih 1968/8 Esas 1973/14 sayılı kararına göre hatalı ödemenin yapıldığı tarihten itibaren idari yargıda dava açma süresi içinde geri istenebileceği, davalıya fazla yapıldığı iddia edilen ödemelerin 2009 ocak-2010 mayıs dönemine ilişkin olup geri isteme işleminin 13.07.2010 tarihinde başladığından 60 günlük dava açma süresi geçmiş bulunduğundan davalıdan fazla ve yersiz ödeme talep edilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/3-590 esas 2014/117 karar sayılı ilamına göre; şart tasarruf, önceden belirlenmiş hukuk kurallarının kişiler hakkında uygulanmasına dair işlemlerdir.Bu tür işlemler, hukuk düzeninde değişiklik yapmazlar; yalnızca kişilerin durumunda değişiklik yaparak onları bir durumdan başka bir duruma geçirirler.Bu nedenle bir şart tasarrufa dayanılarak yapılan yanlış intibak ve ödemeler yokluk ile mutlak butlan durumları ayrık olmak ve kişinin gerçek dışı bildirimi veya hilesi ile sebebiyet vermemiş olmak kaydı ile yönetim;

yanlış şart tasarrufunu, ancak iptal davası ya da yasalarda özel süre varsa bu süre içinde yahut iptal davası açılmışsa dava sonuna kadar geriye yürür biçimde geri alabilir.Bu süreler geçtikten sonra yanlış işlemin geriye alınması halinde geri alma gününe kadar doğmuş durumların, parasal sonuçları da dahil olmak üzere hukuken kazanılmış durum olarak tanınması gerekir.

Somut olayda hatalı ödemeye ilişkin olarak ortada, salt hatalı ödeme işlemi bulunmakla, idarenin bu işlem nedeni ile Borçlar Kanunu hükümlerine göre, genel mahkemede dava açması olanaklıdır. Ortada bir şart tasarruf bulunmadığından, şart tasarrufun varlığı halinde uygulanacak ilkelerin somut olay yönünden uygulama yeri yoktur. Hiçbir hukuki dayanağı olmayan, şart tasarrufa da konu olmayan hatalı ödemelerin Borçlar Kanunu ilgili hükümlerine göre geri istenip istenemeyeceğinin tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmekte iken yazılı gerekçe ile karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.