Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/12216 K.2017/6512

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve ... aleyhine 10/12/2012 gününde verilen dilekçe ile haksız el koymadan kaynaklanan tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 05/05/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Davalı ... Bakanlığının temyiz itirazları yönünden;

Dava, haksız el koyma nedenine dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece istem kısmen kabul edilmiş, hüküm, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, kendisine ait küçükbaş hayvanlara kaçakçılık iddiası ile kolluk güçlerince el konulduğunu ve yapılan ceza yargılaması sonucunda üzerine atılı suçtan beraatine ve yedieminde bulunan hayvanların kendisine iadesine karar verildiğini, buna rağmen iadenin gerçekleşmediğini ileri sürerek, bu süreçte mahrum kalınan kazancın davalılardan tazminini talep etmiştir.

Davalılar, yediemine teslim edilen hayvanların iade edilmemesinde kusurları bulunmadığını, yedieminin malları iade etmediğini belirterek davanının zamanaşımı, husumet ve esastan reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 53. maddesinde dava takip yetkisinin maddi hukuktaki tasarruf yetkisine göre tayin edileceği, dava şartlarını düzenleyen 114/1-(d) maddesinde tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları gerektiği, 115. maddesinde ise mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar vermesi gerektiği düzenlenmiştir.

Şu halde; davada taraf olmayan bir kimsenin lehine veya aleyhine hüküm kurulması mümkün olmadığından ve davalı ... Bakanlığının bu olayda taraf sıfatı bulunmadığından hakkında açılan davanın pasif dava ehliyeti yokluğundan reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

2-Davalı ... Müdürlüğünün temyiz itirazlarına gelince;

Dosya kapsamından; ...Ağır Ceza Mahkemesinin 2000/243 esas ve 2001/69 karar sayılı dosyasında davacı ...'ın sanıklardan biri olduğu, 04/09/2000 tarihinde işlediği toplu kaçakçılık suçundan yapılan yargılaması neticesinde beraatine ve yediemin ...'da bulunan 453 adet küçükbaş hayvanın karar kesinleştiğinde sanık ...'a iadesine karar verildiği, kararın müdahil gümrük idaresinin temyizi üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 19/12/2002 gün, 2002/15479 esas ve 2002/19117 karar sayılı ilamı ile onandığı, böylece kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Ceza dosyası içerisinde bulunan belgelerin incelenmesinden ise ... Gümrük Müdürlüğünün, 11/04/2007 tarihli yazı ile 453 adet küçükbaş hayvanın sahiplerine iadesi için yediemin...'nın açık adresinin bildirilmesini talep ettiği, ceza mahkemesince bu yazıya istinaden verilen 11/05/2007 tarihli cevabi yazı ile de yedieminin adresinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Ancak; mahkemece bu yönde hiçbir araştırma yapılmadan alınan bilirkişi raporu doğrultusunda uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmiştir.

Şu halde; mahkemece belirtilen yazışmalar sonucunda talebe konu küçükbaş hayvanların yedieminden alınarak sahibine iade edilip edilmediği, yediemin beyanı ve gümrükten sorulup belirlenerek, gerekirse bu konuda zabıta araştırması da yapılmak suretiyle varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış ve bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.