Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/13904 K.2016/2330

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 25/12/2014 gün ve 2014/3113-2014/17864 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’un 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, Dairemizin 25/12/2014 gün, 2014/3113 esas ve 2014/17864 karar sayılı ilamı ile onanmış, davacı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Davacı, İcra Müdürlüğünün 2008/5180 esas sayılı takip dosyası borçlusu .... ile herhangi bir ticari bağlantısı ve alacak verecek ilişkisinin olmadığını, bu şirketin sahibi .... isimli şahsın başkanı olduğu ... .... Kültür ve Dayanışma Derneğine üye olduğunu, başkaca herhangi bir bağlantısının bulunmadığını, icra dosyasından yapılan ihtarlara itirazlarını icra dairesine yapmak yerine elektronik posta ile alacaklıya yaptığını, kendisinin ticaretle uğraşmadığını belirterek söz konusu icra dosyasından gönderilen 3. haciz ihbarnamesinde belirtilen borç miktarınca dosya alacaklısı davalıya borcu bulunmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ise, davacının gönderilen haciz ihbarnamelerine itiraz etmemesi nedeniyle borcun kesinleştiğini, dava dilekçesinde sunulan beyan ve delillerin davayı ispat etmeye yeterli olmadığını, davacının ticaretle uğraşmıyor olmasının borcun olmadığını ispat etmediğini belirterek, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, İİK'nın 89/3 maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasında ispat yükünün davacıda olduğu ve davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davaya konu olayda.

İcra Müdürlüğünün 2008/5180 esas sayılı icra takip dosyasında davalı alacaklı tarafından dava dışı borçlu aleyhine senet alacağı nedeniyle icra takibi yapıldığı, davacıya İİK'nın 89. maddesi gereğince 1, 2, ve 3. haciz ihbarnamelerinin gönderildiği, gönderilen ihbarnamelere itiraz edilmediği, yargılama sırasında icra dosyası borçlusu dava dışı ....'nin ticari defterlerinin incelenmesi konusunda karar verildiği fakat borçlu şirketin defterlerine ulaşılıp bilirkişi incelemesi yaptırılamadığı,

davalı şirketin vergi kayıtlarının incelenmesi ile hazırlanan bilirkişi raporunda eldeki veriler ile davacının dava dışı borçlu şirket ile arasında herhangi bir hukuki ilişki olup olmadığının tespitinin mümkün olmadığının belirtildiği, davalı alacaklı tarafından ise davacı ile dava dışı şirket arasında hangi hukuki ilişki nedeniyle alacak ve borç ilişkisinin bulunduğu hususunun açıklanmadığı anlaşılmaktadır.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 89. maddesi açık hükmü gereği; kural olarak icra dairesi tarafından gönderilen haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz etmeyen ve menfi tespit davası açan üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur.

Fakat davalı alacaklı tarafından davacı ile dava dışı borçlu şirket arasında hangi hukuki ilişki nedeniyle borcun doğduğuna ilişkin dava dosyasına açıklamada bulunulmamış bu yönde herhangi bir delil ve belge dosyaya ibraz edilmemiştir. Davalı tarafından dava dosyasına borcun kaynağının ileri sürülmesi gerekir. Olumsuz durumun ispatı mümkün olmadığından davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Dairemizce, hükmün onanmasına karar verilmiş ise de; kararın açıklanan nedenle bozulması gerekir. Şu halde; karar düzeltme istemi HUMK’un 440-442 maddeleri uyarınca kabul edilmeli Dairemizin 25/12/2014 gün, 2014/3113 esas ve 2014/17864 karar sayılı onama kararı kaldırılmalı, karar açıklanan nedenle bozulmalıdır.