Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/3815 K.2016/2397

Davacılar ... ve diğeri vekili Avukat ... tarafından, davalılar .. ve diğeri aleyhine 12/08/2009 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 28/01/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız fiil nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı .. yönünden davanın husumet bakımından reddine; diğer davalı yönünden istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından sadece davalı .. hakkında verilen karar yönünden temyiz edilmiştir.

Davacılar, .. ebe olarak görev yapmakta olan kızları .. olay tarihinde .. görevli olan jandarma er davalı ... tarafından kasten öldürüldüğünü, olay ile ilgili ceza davasında davalının mahkum olduğunu, olayda davalının tam kusurlu olduğunu, olay tarihi itibariyle vatani görevini yapmakta olan davalının her tür bakım, gözetim ve eylemlerinin .. sorumluluğunda olduğunu, bu nedenle .. da dava konusu olay bakımından kusursuz sorumlu olduğunu, olay nedeniyle kızlarının desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek, uğradıkları maddi ve manevi zararlarının giderilmesi isteminde bulunmuşlardır.

Davalı idare, meydana gelen haksız eylemin faili olmadığı gibi eylem nedeniyle idareye atfedilebilecek bir kusur olmadığını, haksız eylem ile idarenin yürüttüğü faaliyet ve sorumluluğu arasında özel hukuk hükümleri ışığında illiyet bağı bulunmadığını, özel hukuk hükümlerinden kaynaklanan ve adli yargı mahkemelerinde ileri sürülebilir bir sorumluluğunun olmadığını, haksız eylemin davalının kolluk hizmetini ifası sırasında meydana gelmediğini, bu durumun idarenin sorumluluk hallerinden sayılan hizmet kusuru veya hizmetin kötü işlemesi olarak dahi sayılamayacağı belirterek davanın husumetten reddini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden görevsizlik kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davalı ... yönünden istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; davalı .. yönünden ise, “askerliğini yapmakta olan davalı .. kamu görevini ifa ettiğinin kabulü ile, kamu görevi ifa edenlerin yetkilerini kullanırken veya görevlerini yaparken kişilere zarar vermesi, ilgili kamu kurumunun hizmet kusurunu oluşturduğu, bu durumda sorumlunun, kamu görevlisinin emrinde çalışmakta olduğu kamu kurumu olacağı ve bu nedenle de davanın o kurum aleyhine açılması gerektiği, ancak davalı .. haksız fiil teşkil eden eyleminin .. yürüttüğü kolluk hizmetinin ifası sırasında meydana gelmediği, olayda davalının kişisel kusurunun bulunduğu,

hizmet kusurunun bulunmadığı, bu haliyle olaya ilişkin davanın adli yargıda görülmesi gerektiği” gerekçesiyle davalının görev itirazının reddine ve davalı .. bakımından açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

Davacının davalı .. yönelik temyiz itirazları yerindedir. Davalı .. bir kamu tüzel kişiliği olup kural olarak, eylem ve işlemleri kamusal nitelik taşır. Dava konusu olayda, istemin ileri sürülüş ve olayın gerçekleşme biçimine göre davanın anılan davalıya yöneltilmesinin nedeni de davalı idarenin hizmet kusurundan doğan zararın ödetilmesi istemidir. Görevin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hizmet kusuru niteliğindedir. İdarenin hizmet kusurundan doğan zararlardan dolayı 2577 sayılı .. 2/1-b maddesi gereğince bu tür istemlerin tam yargı davası olarak idari yargı yerinde açılacak davada ileri sürülmesi gerekir. Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese de yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir.

Mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, davalı .. yönünden yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenerek yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.