Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/461 K.2015/2232

İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU (İYUK) (2577) Madde 2

DEVLET MEMURLARI KANUNU (657) Madde 13

1982 ANAYASASI (2709) Madde 129

"İçtihat Metni"Davacı P.. Y.. (P.. Y.. ve Ç.. Y..'a velayeten kendi adına asaleten) vekili Avukat N.. E..tarafından, davalılar D.. Köyü Tüzel Kişiliği ve diğeri aleyhine 24/06/2011 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 08/10/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Davacıların, davalı D.. Köyü Tüzel Kişiliği'ne yönelik temyiz itirazları yönünden;

Dava, haksız fiil nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, eş ve babaları olan H.. Y..'ın, davalı köy muhtarı S.. D..'in talimatı üzerine köyde arızalı bulunan elektrik direğine arızayı gidermek amacıyla çıktığını ve düşerek hayatını kaybettiğini, kazaya davalıların gerekli önlemleri almamalarının neden olduğunu iddia ederek uğradıkları maddi ve manevi zararın tazminini istemişlerdir.

Mahkeme, ölüm olayında davalıların bir kastı veya kusuru bulunmadığını, kaza ile davalılar arasında illiyet bağı olmadığını, kazanın desteğin eylemleri nedeniyle meydana geldiğini belirterek davanın reddine karar vermiştir.

İstemin ileri sürülüş biçimine göre davacılar; açıkça, davalı köy tüzel kişiliğinin hizmet kusuruna dayanmıştır. Davalı D..Köyü Muhtarlığı kamusal kurallar çerçevesinde faaliyet göstermekte olup eylem ve işlemleri de kamusal niteliktedir ve kamu hizmeti kavramı çerçevesindedir. Kamu hizmetinin görülmesi sırasında ve hizmet kusurundan doğan zararların gideriminde idari yargı görevlidir. (2577 sayılı İYUY. m.2)

Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetilir. Açıklanan nedenle; mahkemece, davalı Dağlıca Köyü Muhtarlığı yönünden yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi gerekirken bu yön üzerinde durulmadan yazılı şekilde davanın esastan reddine karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

2-Davacıların, davalı S.. D..'e yönelik temyiz itirazları yönünden;

Kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken veya görevlerini yaparken kişilere zarar vermesi, ilgili kamu kurumunun hizmet kusurunu oluşturur. Bu durumda sorumlu, kamu görevlisinin emrinde çalışmakta olduğu kamu kurumu olup dava o kurum aleyhine açılmalıdır.( TC Anayasası 40/III, 129/V, 657 Sy. K.13, HGK 2011/4-592 E., 2012/25 K.) Bu konuda yasal düzenlemeler, emredici hükümler içermektedir. Diğer yandan sorumluluk hukukunun temel ilkeleri açısından bakıldığında da; bu şekilde düzenlemenin mevzuatta yer almış olması zarar görenin zararının karşılanması yönünde önemli bir teminattır.

Davaya konu edilen olayda; Dağlıca Köyü muhtarı olarak çalışan ve kamu görevlisi olan davalının, köye ait elektrik direğinin tamiri sırasında gerekli önlemleri almadığı, görevi sırasında ve görevinden dolayı davacıları zarara uğrattığı ileri sürülmektedir. Anayasa’nın 129/5. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 13/1. maddesi gereğince; kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken kusurlu eylemleri nedeniyle oluşan zararlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve yasada gösterilen koşullara uygun olarak idare aleyhine açılabileceğine göre; davalıya husumet tevcih edilmesi doğru değildir.

Mahkemece açıklanan yasal düzenlemeler gözetilerek, adı geçen davalı hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile işin esasına girilerek davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.