Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/5005 K.2016/5649

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 08/04/2004 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 23/12/2014 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalılar ... vekilleri tarafından, duruşmasız olarak incelenmesi de davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 26/04/2016 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davalılar vekili Avukat ... ile karşı taraftan davacı vekili Avukat .. geldiler.

Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Dava, haksız eylem nedeni ile uğranılan zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istem kabul edilmiş; karar, davalılarca temyiz olunmuştur. Davacı idare, davalıların eski orman işletme müdürü, şefi ve orman muhafaza memurları olduklarını, korumakla yükümlü oldukları 48-49-90-91 no'lu bölmelerden 2002 yılında kaçak kesimler yapıldığını, usulsüz kesimlerin yapılmasında ve bunlarla ilgili yasal işlemlerin yerine getirilmemesinde davalıların kusurlu olduklarının saptandığını, 23/12/2003 tarihli inceleme raporuna göre hesaplanan .. TL idare zararının 01/03/2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen ödetilmesini istemiştir.

Davalılar, davalı eski .. müdürü olan ...'nun .. hektarlık alandan sorumlu olduğunu, müdürlüğün 4 şefliği, her şefliğinde ortalama 200 adet bölmesi olup iş bölümü gereği dava konusu şefliğin müdür yardımcısının sondaj usulü yaptığı kontrol ile denetlendiğini, orman muhafaza memurları aracılığıyla ormanların kanun dışı müdahalelerden korunmasına karşın yeterli sayıda orman muhafaza memuru istihdam edilmediğini, ihtiyacın üst makamlara bildirildiğini ancak cevap verilmediğini, dava konusu 89-90-91 no'lu bölmelerin kendilerinin görev yaptığı dönemde üretime açılmadığını,

kaçak kesim varsa bunun kendilerinin göreve gelmeden önce yapılmış olacağını nitekim orman bölge müdürü Mehmet Uysal tarafından 18/07/2003 tarihinde düzenlenen rapora göre 48/a,45,47,49,91 no'lu bölmelerde usulsüzlüğe rastlanmadığının tespit edildiğini, bu usulsüzlüklerin kendilerine yüklenemeyeceğini, davaya dayanak yapılan raporun ise 2003 yılı Aralık ayının 1,2,3. günlerinde düzenlendiğini, söz konusu tarihlerde arazide 50 cm kar olduğunu, bu şartlarda 50 hektarlık alanın gezilip usulsüzlüklerin tespit edilmesinin mümkün olmadığını davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporu uyarınca davacı idarenin .. TL zarara uğratıldığı kanaatine varılmış ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden; dava dilekçesinde davanın dayanağı olarak gösterilen ve davalılardan tahsili talep edilen tazminat tutarının hangi zarara ilişkin olduğu ve nasıl hesaplandığını açıkladığı anlaşılan 23/12/2003 tarih ve 2003/16-03 sayılı .. sayfalarının eksik olduğu, 1-9 sayfaları ile 17-19 sayfaları dışındaki sayfalarının bulunmadığı anlaşılmıştır.

10/11/2003 tarihli arazi inceleme tutanağı ile 21/12/2003 tarihli müfettiş raporunda davalılara atfedilen eylemlerin usulsüz kesim nedeniyle idarenin zarara uğratılması, 48/b ve 48 no'lu bölmeler üretime açılmadığı halde üretim yaptırılarak köylü pazar satışına sunulması ve idarenin dozeri ile sürütme yolu adı altında 24.726 m² orman alanının tahrip edilmesi olarak açıklandığı görülmüştür.

Davalılar hakkında atılı eylemleri nedeniyle ayrı ayrı davalar açıldığı, davalılarca haklarında .. esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyeti raporunun emsal olarak sunulduğu ve cevap dilekçelerinde orman bölge müdürü .. tarafından 18/07/2003 tarihinde düzenlenen raporda usulsüz kesimlerin kendilerinin göreve başlama tarihinden öncesinde gerçekleştiğinin tespit edildiğini iddia ettikleri görülmüştür.

Şu durumda mahkemece öncelikle dava konusu tazminat isteminin dayanağı olan 23/12/2003 tarihli .. tamamının getirtilmesi, aynı rapora dayanılarak davalılar hakkında açılan diğer dava dosyalarının da incelenmesi, davalıların cevap dilekçelerinde bahsettikleri 18/07/2003 tarihli orman bölge müdürü raporununda dosyaya ibrazının sağlanması ardından tüm davalıların görev süreleri ve sorumluluk alanlarının da tartışıldığı denetime imkan verecek nitelikte bilirkişi heyeti raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gereklidir. Yetersiz bilirkişi raporu uyarınca eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

Mahkemenin kabulüne göre de davacı idarenin koruma sahası için yeterli orman muhafaza memuru istihdam etmemesi nedeniyle bölüşük kusurlu olup olmadığı ile davalı ... muhafaza memurlarının hangi bölmelerde hangi tarihler arasında çalıştıkları, dolayısıyla hesaplanan zararın tamamından mı yoksa korumakla yükümlü oldukları bölmelerdeki usulsüzlük tespit edilen kısmından mı sorumlu olacakları tartışılmadan zararın tamamından davalıların tümünün müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuş olmaları da doğru olmamış kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.