Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/6612 K.2015/6965

Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğeri aleyhine 25/11/2010 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 18/09/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre

davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, kasten adam öldürme eylemi nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacıların davalı ...'ya karşı açtıkları davanın kabulüne, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Hüküm fıkrasının, karar ve ilam harcına ilişkin 4 nolu bendinde; "Peşin alınan 1.485,00 TL den alınması gerekli 341,55 TL (ölüm ve cismani tazminat olduğu için) harcın mahsubu ile bakiye 1.143,45 TL harcın istek ve talep halinde davacıya iadesine" şeklinde hüküm kurulmuştur.

492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun "Nispi Harçlarda Ödeme Zamanı" başlıklı 28. maddesinin, 1. fıkrasının, 6009 sayılı kanun ile değişik a bendinde. "Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Şu kadar ki, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan harcın oranı yirmide bir olarak uygulanır..." hükmü düzenlenmiştir.

Maddede belirtilen "yirmide bir" oranı, peşin olarak alınacak karar ve ilam harcına ilişkin olup, esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, hükümle birlikte hesaplanacak karar ve ilam harcı ile ilgili bulunmamaktadır.

Diğer bir deyişle; ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında dava değeri üzerinden hesaplanan karar ve ilam harcının yirmide biri peşin alınacak, geri kalanı ise hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değere göre hesaplanarak tahsil edilecektir.

Hüküm tarihinde geçerli bulunan 1 sayılı tarife uyarınca; karar ve ilam harcı, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden "Binde 68,31" nispetinde alınır. Harç kamu düzenine ilişkin olup taraflarca ileri sürülmese de resen gözetilir. Mahkemece, 492 sayılı yasanın 28. maddesinin karar ve ilam harcının miktarının belirlenmesinde esas alınması doğru değildir. Ne var ki; belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/7 maddesi uyarınca kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür