Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/8823 K.2017/3872

Asıl davada davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ve diğerleri aleyhine 05/12/2012 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi, birleşen davada davacı ... vekilleri Avukat ... ve tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 04/12/2012 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi, üzerine mahkemece yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine dair verilen 19/02/2015 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi birleşen dava davacısı vekili, asıl dava davalıları , ... vekilleri ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Asıl ve birleşen dava, yayın yolu ile kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm asıl dava davalıları ... ve ... ile birleşen dava davacısı tarafından temyiz edilmiştir.

Asıl ve birleşen davada davacılar; 16/10/2012 tarihli sayısında, davalılardan ...'nun köşesinde yer alan başlıklı yazısında, atauni.edu.tr internet sitesinin hacklenmesi suretiyle eklenen metin ile . tarafından söylenmiş gibi haber yapıldığını, kişilik haklarının ihlal edildiğini belirterek manevi tazminat isteminde bulunmuşlardır.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, birleşen dosyada açılan davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine, asıl davada davalı ... aleyhinde açılan davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine, davalı gazete sahibi bu şirketin yasal temsilcisi davalı ... ve eser sahibi (yazar) davalı ... aleyhinde açılan maddi ve manevi tazminat davalarının kabulüne karar verilmiştir.

1-Birleşen dava davacısı temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bir sübjektif hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı (aktif dava ehliyeti) da o hakkın sahibine aittir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/d maddesinde tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartı olarak sayılmış, 115/2. maddesinde ise mahkemenin, dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davanın usulden reddine karar vereceği ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verileceği bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Somut olayda; birleşen dava davacısı ... " başlığı ile yapılan haber ile ilgili tazminat isteminde bulunmuştur. Davacı Üniversiteye yönelik ifadeler kullanıldığından, aktif dava ehliyeti vardır. Buna göre mahkemece adı geçen davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğunun kabulü ile işin esası incelenerek oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerekir.

2-a)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre asıl davada davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

b)Davalıların diğer temyiz itirazlarına gelince;

818 sayılı BK 49. maddesi (Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi) hükmüne göre kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hüküm vereceği n 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Somut olaya gelince; yayın tarihi, yayında geçen ifadelerin ağırlığı ve yukarıda açıklanan ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarı fazladır. Davacı yararına daha alt seviyede manevi tazminata karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmiş olması doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.