Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/9381 K.2017/4619

Davacı ... vekili tarafından, davalı ... aleyhine 02/05/2014 gününde verilen dilekçe ile itirazın iptalinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 25/11/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, sulama bedelinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının sulama bedelini ödemediğinden aleyhine icra takibi başlattıklarını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsilini istemiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davacı tarafından sulama suyunu davalının kullandığını gösteren nitelikte bir belgenin süresi içinde ve öncesinde dosyaya sunulmadığı; ispat yükü üzerinde olan davacı tarafın davalının kooperatif imkanlarından faydalandığı halde kooperatife olan borcunu ödemediği hususlarını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bakanlar Kurulu kararı ile kurulan sulama birlikleri, 6200 sayılı1580 sayılı (mülga) ve 5393 sayılı Belediyeler Kanunu, 442 sayılı Köy Kanunu ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nda yer alan düzenlemelerle yönetilmiş, 22/03/2011 tarihinde ise 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu yürürlüğe girmiştir.

6172 sayılı Kanun'un amacı; ülkenin su varlık ve kaynaklarının rasyonel kullanımı maksadıyla umumi sulardan faydalanmak üzeretarafından inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan ya da inşa edilmesi planlanan sulama tesislerini gayelerine uygun şekilde kullanmak, işletmek, onayını almak suretiyle işlettirmek, bu tesislerin bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunu yürütmek, tesisi geliştirmeye yönelik yeni projeler yapmak, yaptırmak veya tesisi yenilemekle görevli sulama birliklerinin kuruluşu, organlar ile görev ve yetkilerini düzenlemektir.

Kanun'un amacından da anlaşılacağı üzere; sulama birliklerinin en önemli görevlerinden biri ülkenin su varlık ve kaynaklarının rasyonel kullanımını sağlamaktır. Bu amacın gerçekleştirilebilmesi için; yetki sahasındaki gerek yer altı, gerekse yer üstü suları üzerinde tasarruf ve tevzii yetkisinin sulama birliğine ait olduğunun kabulü gerekmektedir. Zira uygulamada yüzeye yakın suların çıkarılmasına 167 sayılKanun uyarınca müdahale edilmemekte, dolayısıyla yer altı sularının kontrolsüz kullanımına

yol açılmakta olduğu, cazibeli sular yönünden ise çiftçiler arasında eşitsizliğe neden olacağı ve sulama tesislerinin su temin ettiği göl havzasının kurumasına ve dolayısıyla birlik hizmetlerinin aksamasına yol açılabileceği anlaşılmaktadır. Diğer bir deyişle yeraltı suyu kullanımının su rejimini doğrudan etkileyeceği açıktır. Belirtilen nedenlerle, su kaynağı dışındaki diğer cazibeli sular ile sondaj sularının ücretlendirilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta, davacının arazilerini yeraltı suyu ile suluyor olması, sulama bedelinden muaf olduğu anlamına gelmemektedir. Yine 6172 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca sulama bedeli ödemek için birlik üyesi olmak da gerekmemektedir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; mahkemece, davacının dava dilekçesinde delil listesinde bildirmiş olduğu delillerinin toplanmadan tensip tutanağında borcun doğumuna ilişkin belgelerin ibraz edilmesi için kesin süre verildiği; davacı vekilinin dava dilekçesinde belirtilen delillerin mahkeme kanalıyla davacı birlikten ve istenilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkemece, davacının delil listesinde bildirdiği deliller ile borcun doğumuna ilişkin belgelerin getirtilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle davanın reddi doğru değildir.