Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/9478 K.2017/4159

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 02/05/2013 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 12/03/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, 5233 sayılı Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında yapılan yersiz ödemelerin tahsili istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı idare, ilgili yasa kapsamında davalının zarar beyanında bulunduğunu ve kendisine bu beyanı esas alınarak ödemeler yapıldığını, ancak gelen ihbar üzerine yapılan incelemede davalının gerçeğe aykırı bildirimde bulunarak Devletten tazminat aldığının tespit edildiğini iddia ederek, haksız ve yersiz yapılan ödemenin davalıdan tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalı, 1993 yılında terör olayları nedeniyle köyünü boşaltmak zorunda kaldığını, tapu kaydında kardeşleri ile paylı mülkiyet görünse de taşınmazlar üzerideki ev ve binayı kendisinin yaptığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, dosyada alınan bilirkişi raporu esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; Iğdır Valiliğince mevzuat gereği oluşturulan komisyon tarafından alınan 15/09/2006 tarih ve 2006/23 sayılı kararla, kullanamadıkları her yıl için bölgedeki arazilerde belirlenen toplam bedel olan dekar başına 35TL, yıkılıp tahrip olan ev ve kira bedeline karşılık olarak bir göz taş ve kerpiç odası için 2.000TL, betondan yapılmış 1 göz oda için 3.000TL, diğer müştemilatlar için de (ahır vb.) 1.500TL bedel ödenmesine karar verilmiştir. Müştemilat için belirlenen bedel karar metnine göre müştemilatın tamamı içindir, oysa somut olayda davacının beyan ettiği ahır, tandır ve ambarın her bir gözü için ayrı ayrı 1500'er TL den toplam 9.000,00TL tazminat bedeli hesaplanması doğru olmamış, bu durum bozmayı gerektirmiştir.

3-Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

a) Dosya kapsamından; davanın niteliği gereği içerikte yer alması gereken evrakın dosya içine alınmadığı anlaşılmaktadır. Öncelikle davalının başvuru dilekçesi ve zarar beyanı

./..

-2-

ile davalının bu beyanı esas alınarak idarece kurulan zarar tespit komisyonunca yapılan keşif varsa keşif belgeleri ve 5233 sayılı Kanun 8. madde kapsamında başvuru dosyası içine alınması gereken adlî, idarî ve askerî mercilerdeki bilgi ve belgeler ile birlikte yine idare tarafından davalının fazladan mal bildiriminde bulunduğuna dair inceleme raporuna esas keşif ve diğer belgeler tam ve eksiksiz olarak dosya içine alınmalıdır. Sayılan bilgi ve belgeler dosya içine alınıp mahkemece yapılan keşifle mukayese edilmeden karar verilmesi doğru olmamıştır.

b) Kural olarak, 818 sayılı Borçlar Kanunu 53. (TBK.74) madde gereği; ceza mahkemesinde verilen beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz ise de hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız olmayıp ceza mahkemesinin maddi vakıaların belirlenmesine ilişkin mahkumiyet kararı hukuk hakimi yönünden bağlayıcı olup taraflar yönünden kesin delil niteliği taşıyacaktır. Davaya konu olayda; sayılı soruşturma dosyası üzerinden bir iddianame hazırlandığı anlaşılmakta ise de tamamı dosya içinde bulunmamaktadır. Ceza yargılaması sonucunda verilecek karar eldeki davayı etkileyecek nitelikte olduğundan HMK 165. maddesi gereğince bekletici sorun yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu hususun gözardı edilmesi doğru olmamıştır.

c) Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalının kullanımında olan ev ve müştemilatın köyün boşaltılması ve terör olayları nedeniyle zarar gördüğü iddiası ile tazminat talebinde bulunduğu ve kendisine ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Tazminat talep edebilmesi için 5233 sayılı Kanun 1 ve 2. maddesi açık hükmüne göre, zarar gören olması yeterli olup sırf taşınmazın tamamının üzerine kayıtlı bulunmadığı gerekçesiyle zilyetlik konusunda gerekli araştırma usulünce yapılıp değerlendirilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Şu halde; mahkemece belirtilen noksanlar giderilip dosya tekemmül etmeden, eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya uygun olmadığından kararın bozulması gerektirmiştir.