Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/9696 K.2017/3480

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 18/06/2013 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 02/04/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, maden buluculuk bedeli alacağının tahsili isteğine ilişkindir. Yerel mahkemece dava kısmen kabul edilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, ... ili ... ilçesi ...1112721 sayılı talk madeni ruhsat sahasının bulucusu olduğunu, bu durumun buluculuk belgesi ile kayıt altına alındığını, bulucusu olduğu ruhsat sahasının işleteni olan ...'un 08/01/2011 tarihinde vefatı ile işletmenin ilgili yönetmelik uyarınca davalı ...'a intikal ettiğini belirterek, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 15. maddesine göre, davalıya gönderilen ihtara rağmen ödenmeyen 2011 yılı buluculuk hakkı tutarı 6,900,16 TL nin 01/07/2012 tarihinden reeskont avans faizi ile davalıdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece, karar vermeye yeterli bulunan bilirkişi raporuna dayanılarak 5.749,24 TL nin temerrüt tarihi olan 05/10/2012 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

3213 sayılı Maden Yasası'nın "Buluculuk hakkı" başlıklı 15. maddesinde, "Ruhsat sahibi, arama ve/veya işletme ruhsatı süresince hazırlanan teknik raporlar ile görünür rezerv olarak bildirdiği madenlerin bulucusu sayılır. Bu hakkı talep eden ruhsat sahibine buluculuk belgesi verilir. (Ek cümle: 18/5/2017-7020/9 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarınca buluculuk belgesi talep edilmesi hâlinde kaynak veya rezerv raporu verilmesi yeterlidir. Buluculuğa konu madenin bulucusu dışında bir başkası tarafından işletilmesi halinde, bu alandan üretilen maden için tahakkuk eden buluculuk hakkı her yıl haziran ayı sonuna kadar bu alanda üretim yapan kişiler tarafından hak sahibine ödenir. Buluculuk hakkı, yıllık ocak başı satış tutarının % 1'idir." hükmü yer almaktadır.

Somut olayda, 3213 sayılı Kanun'un 15. maddesine göre buluculuk belgesine sahip davacının talebi mahkemece bilirkişinin denetime elverişli raporuna istinaden yerinde görülerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup davalının temerrüde düştüğü tarih esas alınarak faiz talebini ihtar tarihine göre kabul etmiş ise de; Kanun'da açıkca maden için tahakkuk eden buluculuk hakkı bedelinin her yıl Haziran ayı sonuna kadar ödenmesi gerektiği düzenlenmekle 30 Haziran tarihi dikkate alınarak 01 Temmuz itibariyle asıl alacak muaccel hale gelmekle, bu tarihten itibaren faiz yürütülmesi gerekirken ihtarname temerrüt tarihine göre faize hükmedilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.