Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/1003 K.2017/7950

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 10/10/2011 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 30/04/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı ve davalı ... ve ... tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Davalı ... Rektörlüğünün temyiz itirazları yönünden;

Dava, kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalılar ... ile ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı; ... Üniversitesi Mimarlık Fakültesinde Mimari Proje 1 derslerinde eğitim görevlisi olduğu, dava dışı öğrencinin 2010-2011 güz döneminde, davacının dersinden FF alarak başarısız olduğu, öğrencinin nota itirazı üzerine, yönetmeliğe aykırı olarak davacının yokluğunda komisyon oluşturarak, öğrencinin geçmesine karar verdiklerini, davalıların sergilemiş oldukları davranışları ile davacının şahsi ve mesleki onurunu, öğrencileri nezdindeki itibarını zedelediğini belirterek davalıların mevzuata aykırı usulsüz eylemleri neticesinde müvekkilinin uğramış olduğu manevi zararın tazminini istemiştir.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalı üniversite tarafından oluşturulan ikinci komisyonun ilgili yönetmeliğin 30. maddesine aykırı olduğu, ikinci yapılan inceleme neticesinde dava dışı öğrencinin notunun düzeltilmesinde, diğer davalı hocalarla birlikte ise ilk komisyonda yer alıp durumdan haberdar olmaları nedeni ile davalı üniversitenin kusuruna iştirak etmiş olacaklarından diğer davalı hocaların da kusurlu oldukları gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstemin ileri sürülüş biçimine göre davacı; açıkça, davalılar ... Üniversitesi Rektörlüğünün hizmet kusuruna dayanmıştır. Davalı üniversite, kamusal kurallar çerçevesinde faaliyet göstermekte olup eylem ve işlemleri de kamusal niteliktedir ve kamu hizmeti kavramı çerçevesindedir. Kamu hizmetinin görülmesi sırasında ve hizmet kusurundan doğan zararların gideriminde ise idari yargı görevlidir. (2577 sayılı İYUY. m.2)

Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetilir. Açıklanan nedenle; mahkemece, davalı ... yönünden yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın esastan incelenerek kısmen kabulüne karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

2- Davalı ...'in temyiz itirazları yönünden;

Kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken veya görevlerini yaparken kişilere zarar vermesi, ilgili kamu kurumunun hizmet kusurunu oluşturur. Bu durumda sorumlu, kamu görevlisinin emrinde çalışmakta olduğu kamu kurumu olup dava o kurum aleyhine açılmalıdır. (TC Anayasası 40/III, 129/V, 657 Sy. K.13, HGK 2011/4-592 E., 2012/25 K.) Bu konuda yasal düzenlemeler, emredici hükümler içermektedir. Diğer yandan sorumluluk hukukunun temel ilkeleri açısından bakıldığında da; bu şekilde düzenlemenin mevzuatta yer almış olması zarar görenin zararının karşılanması yönünde önemli bir teminattır.

Davaya konu edilen olayda; davalı ile üniversite öğretim görevlisi olarak çalışan ve kamu görevlisi olan diğer davalıların, yönetmeliğe aykırı olarak görevleri sırasında ve görevlerinden dolayı davacıyı zarara uğrattıkları ileri sürülmektedir. Anayasa’nın 129/5. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Yasası’nın 13/1. Maddesi gereğince; kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken kusurlu eylemleri nedeniyle oluşan zararlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve yasada gösterilen koşullara uygun olarak, idare aleyhine açılabileceğine göre; adı geçen davalılara husumet tevcih edilmesi doğru değildir.

Mahkemece açıklanan yasal düzenlemeler gözetilerek, davalılar hakkında davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile işin esasına girilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.