Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/10829 K.2019/2352

Davacı ...

AŞ Genel Müdürlüğü vekili Avukat ... tarafından, davalılar ..., .........ve ... aleyhine 28/12/2012 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 10/09/2015 günlü kararın Yargıtayda duruşmalı olarak incelenmesi davalı ......... ve ... vekili, duruşmasız olarak incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 16/04/2019 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davalılar vekili Avukat ...... ile karşı taraftan davacı vekili Avukat ...... geldiler.

Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Yerel mahkeme kararını temyiz eden ...'in temyiz itirazları yönünden; Dava, haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karar, davacı vekili, davalı ......... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; kuruluşlarının işletme ve bakım sorumluluğunda bulunan ...... II-...... hattında bulunan 5 ve 6 nolu direkler arasında kalan alanda irtifak hakkı tescil edildiğini, tesis edilen irtifak haklarının mülga ......

Genel Müdürlüğü adına tapuya tescil edildiğini, kuruluşları tarafından hat tesis edildiği sırada hat güzergahında olan alanların tarla olduğunu, ilçenin gelişimine paralel olarak zamanla hatt güzergahının geçtiği alanın yerleşime açıldığını, 5 ve 6 nolu direklerin arasında davalı kooperatiflerce hafriyat dolgusu yapıldığının tespit edildiğini, ......

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/3019 esas sayılı dosyası ile ......... ve ............ aleyhine men'i müdahale ve kal davası açıldığını, mahkemece 30/01/2003 tarih ve 2003/39 karar sayılı ilamla müdahalenin men'ine, 5 ve 6 nolu direkler arasındaki dolgunun kal'ine, kal masaflarının davalılar tarafından karşılanmasına karar verildiğini, ......

İcra Müdürlüğünün 2004/391 esas sayılı dosyası ile mahkeme kararının icraya konu edildiğini ancak bir sonuç alınamadığını, sanayi sitesinin içinden geçen yol emniyet mesafesinin ihlalinin can ve mal güvenliği için büyük tehlike arz etmekte olduğundan ihlalin ortadan kaldırılması için direklerin deplase edilmesi gerektiğini belirterek oluşan zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili isteminde bulunmuştur.

Davalı ......... vekili; davacının evvelce açtığı dava ile talep ettiği alacağa konu işlerle ilgili hüküm verildiğinden davacı tarafça artık yapılması gerekenin mahkemece verilen ilamın infazının sağlanması olduğunu, davacının mahkemece hüküm altına alınan iş ve işlemleri icra marifetiyle yapmak veya yaptırmak zorunda olduğunu, mahkemece hüküm altına alınan iş ve işlemleri kendi kusuru ile zamanında yapmaması veya yaptırmaması sebebiyle oluşan zararı davalıdan isteyemeyeceğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, 5 ve 6 nolu direkler arasında kalan dolgunun bir şekilde kaldırılmasının mümkün olmaması nedeniyle yapılan tadil işinin kişilerin can ve güvenliği için gerekli olduğu ve bu duruma davalıların yapmış olduğu dolgunun neden olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; dava dilekçesinde davalı olarak yer almayan ...'in 22/03/2004 tarihinde ticaret sicilinden kaydı silinen davalı ...... olarak görev yaptığı anlaşılmıştır. Ancak, tasfiye tamamlanarak ticaret sicilden terkin edilen kooperatife karşı açılan 28/12/2012 tarihli davada taraf sıfatı bulunmayan ... hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya uygun düşmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

2-Davalı .........nin temyiz itirazlarına gelince;

a) Dosyada bulunan ...... ...... Müdürlüğünün 24/01/2013 tarihli cevabi yazısında, ticaret sicil müdürlüğünün 578 ticaret sicil numarasında kayıtlı Tasfiye Halinde Sınırlı sorumlu ...........

Sanayi Sitesi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifinin 02/10/2002 tarihinde tasfiyeye girmiş olduğu ve resmi tasfiye sürecinin 22/03/2004 de tamamlanarak müdürlükçe fesih ilan ve tescil işlemi yapıldığını belirterek sonuçta 22/03/2004 tarihinde ticaret sicilinden kaydının silindiği bildirilmiştir. Kooperatifin ihyası için hukuki yararın varlığı, dava şartıdır (HMK 114/h).

Türk Ticaret Kanunu'nun 547. maddesinde ihya davası açılabilmesi için ek tasfiye işlemlerinin zorunlu olduğu düzenlenmiştir. Kanunun bu ifadesini ihyada davacının korunmaya değer hukuki yararının bulunması şeklinde anlamak gerekir.

Ancak tüm bu koşullar sağlansa dahi Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7/15. maddesinde ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanların haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilecekleri düzenlenmiş olup somut olayda belirtilen süre de geçirildiğinden adı geçen kooperatifin ihyasının dahi mümkün olmadığı gözetilmekle bu durum ayrıca bozma sebebi yapılmamıştır.

b) Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının davalı kooperatiflerin davacıya ait 5 ve 6 nolu direklerin arasını dolgu malzemesi ile doldurması nedeniyle müdahalenin men'i, dolgunun kal'i ve tazminat istemli olarak dava açtığı ve davanın ...... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/3019 esas ve 2003/39 karar sayılı ilamı ile kabul edildiği, mahkeme ilamının ......

İcra Müdürlüğünün 2004/391 esas sayılı takip dosyası ile menkul teslimi veya gayrimenkul tahliye ve teslimine dair icra emri yoluyla ......

II-...... hattının 5 ve 6 nolu direkler arasındaki enerji nakil hattı emniyet mesafesini ihlal eden davalıların müdahalesinin men'i ve 5 ve 6 nolu direkler arasındaki emniyet mesafesini ihlal eden dolgunun kal'i, ilam harcı, yargılama gideri, vekalet ücreti ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 481.413.575 TL alacağın takipten itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için 31/03/2004 tarihinde ilama dayalı icra yoluyla takibe konulduğu, ödeme emrinin borçlulara 02/04/2004 tarihinde tebliğ edildiği ancak ilamın infazının gerçekleştirilemediği ve dosyanın takipsiz bırakılması nedeniyle 26/09/2005 tarihinde işlemden kaldırıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı, davalıların eylemi nedeniyle mahkeme ilamının infaz edilemediğini savunmuş ise de, masrafı icra takibindeki borçlulardan alınmak suretiyle kendisi kal işlemini gerçekleştirebileceği gibi infaz edilememe nedeniyle deplase giderini de anılan takip dosyasında tahsil edebileceğinden basiretli bir tacir gibi davranmamıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/h maddesinde, hukuki yarar açıkça dava şartları içerisinde sayılmıştır. Şu halde, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken esastan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.