Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/11408 K.2018/7087

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 11/03/2009 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 16/06/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, ... Bakanlığından almış olduğu ruhsata istinaden ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... paftada, koordinatları belirlenmiş sahada barit madeni çıkartma amacıyla işletme ruhsatı aldığını, davalının ise herhangi bir hukuki ilişkiye dayanmadan davacıya ait maden sahasında arama ve işletme faaliyetinde bulunduğunu, davalının hukuka aykırı eyleminin tespiti için ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/19 değişik iş sayılı dosyasında mahallinde keşif yapıldığını ve davalının ruhsatsız olarak maden arama ve işletme faaliyetinde bulunduğunun tespit edildiğini belirterek, 136,9 ton barit madenin aynen iadesi veya bedeli olan 10.000,00 TL'nin 19/12/2008 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili isteminde bulunmuştur.

Davalı, davaya konu alandan öncesinde de maden çıkartıldığını, kendisinin davacıya ait ruhsat sahasında maden arama ve işletme faaliyetinde bulunmadığını, yakındaki kendi sahasından maden çıkarttığını, tespit dosyasında yapılan keşif sırasında beyanı alınırken maden çıkartılan yerler tek tek gösterilmeden genel olarak beyanların yazıldığını, herhangi bir kabulü bulunmadığını belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Hukuk yargılamasında ispat araçlarından olan “yemin” delili 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 225 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Belirtilen Kanun'un 225’nci maddesine göre, yeminin konusunu, davanın çözümü bakımından önem taşıyan, çekişmeli olan ve kişinin kendisinden kaynaklanan vakıalar teşkil eder. Bir kimsenin bir hususu bilmesi onun kendisinden kaynaklanan vakıa sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği vakıalar, bir işlemin geçerliliği için, kanunen iki tarafın irade açıklamalarının yeterli görülmediği hâller ve yemin edecek kimsenin namus ve onurunu etkileyecek veya onu ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacak konular yemin konusu olamaz, bu konularda yemin de teklif olunamaz. (6100 sayılı HMK. 226)

Haksız fiil, hukuk kurallarına aykırı bir şekilde diğer bir kişinin mal varlığı veya şahıs varlığında zarar meydana gelmesine neden olan eylem olup niteliği gereği belirtilen yasa maddesi de dikkate alındığında haksız fiil failine yemin teklif olunamaz. Davaya konu olay, haksız fiilden kaynaklandığından yemin teklif edilmesi ve yeminin eda edilmesi hukuki sonuç doğurmayacağından, davalının yemini kabul etmiş olmasının davanın reddi gerekçesi yapılması doğru olmamış, tarafların diğer delilleri değerlendirilerek tüm dosya kapsamına göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.