Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/1369 K.2017/7207

Davacı ... tarafından, davalılar ... ve ... aleyhine 03/09/2014 gününde verilen dilekçe ile 10/02/2009 tarihli gelir aylık ödemeleri protokolünün iptalinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne ve protokolün davacı yönünden iptaline dair verilen 26/05/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, davalılar ...ile ...A.Ş. arasında imzalanmış 10/02/2009 tarihli, gelir/ aylık ödemeleri protokolünün iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile protokolün davacı yönünden iptaline karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı; 1994 yılından itibaren emekli maaşını davalılardan ... Bankasından aldığını, anılan bankadan kullanmış olduğu ihtiyaç kredisinin ödemelerinin halen devam ettiğini, emekli maaşını başka bir bankaya taşımak üzere davalı bankaya başvurduğunu, ancak davalı bankanın diğer davalı ... ile imzalamış oladuğu 10/02/2009 tarihli gelir/ aylık ödemeleri protokolünü gerekçe göstererek bu talebini reddettiğini, protokolün imzalanmasından sonra maaşına davalı banka tarafından bloke konulduğunu beyan ederek, davalılar arasında düzenlenen gelir/ aylık ödemeleri protokolünün iptali isteminde bulunmuştur.Davalılar, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece; davalı banka ile kredi sözleşmesi yapan kişilerin borçlarını tamamlayana kadar anılan bankadan aldıkları emekli maaşlarını başka bir bankaya veya PTT ye geçirememesi şeklinde davalılar arasında düzenlenen 10/02/2009 tarihli gelir/ aylık ödemeleri protokolünün, davacı yönünden haksız şart niteliğinde olduğu gerekçesi ile talebin kabulüne ve adı geçen protokolün davacı yönünden iptaline karar verilmiştir.

Bir sübjektif hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı (aktif dava ehliyeti) da o hakkın sahibine aittir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/d maddesinde tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartı olarak düzenlenmiş ve 115. maddesinde de mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı, noksanlığın giderilmesi mümkün değilse süre vermeye gerek olmaksızın, dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Dosya kapsamından; davacının, davalılar arasında 10/02/2009 tarihinde düzenlenen gelir/ aylık ödemeleri protokolünün tarafı olmadığı, bu nedenle de yukarıda açıklanan yasal düzenleme gereğince eldeki davada aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Şu durumda, davanın, aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.