Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/14016 K.2019/823

Davacı ... Otomotiv Turz. Nakl. Ltd.

Şti. vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 25/08/2014 gününde verilen dilekçe ile mülkiyet tespiti, aksi halde bedelinin tazmini istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 17/12/2015 günlü kararın Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle daha önceden belirlenen 19/02/2019 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davacı vekili Avukat ... ile karşı taraftan davalı vekili Avukat ... geldiler.

Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi, dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisinedki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, mülkiyetin tespiti ve aksi halde bedelinin tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, adına kayıtlı iken üçüncü kişi ...'a tescil edilen ... plakalı araç bedelinin halen davacıya ödenmediğini, noter sözleşmesi gereği 89.200,00-TL ödeme yapılacağını, aracın dava dışı ...'ın borcu nedeniyle icra kanalıyla bağlandığını, çift katlı oto taşıyıcısı olarak kaydı olan aracın ... tarafından aracın davalıya teslim edildiğini, davalının taşıyıcı kısmını sökerek ... plakalı kendi aracı üzerine monte ettiğini beyan ederek ... plakalı araç üzerindeki taşıyıcı kısmın ... plakalı araca ait olduğuna ve davacı şirkete aidiyetinin tespiti ve taşıyıcının teslimine, tesliminin mümkün olmaması halinde taşıyıcı bedeline hükmedilmesini istemiştir.

Davalı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, dava tarihinde davacı şirketin aracın maliki bulunmadığı, bu tarih itibariyle araca kayden malik olan dava dışı ...'ın dava açabileceği, eski malik olan davacı şirketin malik olmadığı araç ile ilgili mülkiyet hakkından kaynaklanan bir dava açma hakkı bulunmadığı gibi hukuki bir yararın da olmadığı, şeklindeki gerekçe ile davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

TMK’nun 763. Maddesinde “Taşınır mülkiyetinin nakli için zilyetliğin devri gerekir.

Bir taşınırın zilyetliğini iyiniyetle ve malik olmak üzere devralan kimse, devredenin mülkiyeti devir yetkisi olmasa bile, zilyetlik hükümlerine göre kazanmanın korunduğu hâllerde o şeyin maliki olur.

764. maddesinde ise “Başkasına devredilen bir malın mülkiyetinin saklı tutulması kaydı, ancak resmî şekilde yapılacak sözleşmenin devralanın yerleşim yeri noterliğinde özel siciline kaydedilmesiyle geçerli olur.

Hayvan satışlarında mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi yapılamaz.” düzenlemeleri mevcuttur.” şeklinde düzenlemeler mevcuttur.

Dosya kapsamından, davacının mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış sözleşmesinin tarafı olduğu anlaşılmaktadır. Şu durumda, TMK’nun 764. maddesi uyarınca sözleşmenin devralanın yerleşim yeri noterliğinde özel siciline kaydının yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, belirtilen şart gerçekleşmiş ise, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu kabul edilerek, işin esası incelenmelidir. Bu yön gözetilmeden eksik incelemeyle verilen kararın bozulması gerekmiştir.