Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/1413 K.2016/6605

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı İzmit Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSU) Genel Müdürlüğü aleyhine 28/11/2008 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 30/12/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

a) Dava, tacirler arası haksız fiil nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamından, davacının elektrik malzemeleri toptan ve parekende alım-satım, proje ve taahhüt işleri yaptığı, dava dışı kişiye ait binanın bodrum katını iş yerinin malzeme deposu olarak kullanmak üzere kiraladığı ve elektrik malzemelerini depoladığı, olay günü yağan yağmurlar sonrası depoyu su bastığı ve bir kısım malzemelerin zarar gördüğü anlaşılmaktadır.

Mahkemenin 11/02/2011 tarihli ilk kararı, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 28.06.2012 gün 2012/4590 Esas 2012/5025 Karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Bozma ilamı öncesinde yapılan yargılama sırasında tarafların kusur oranları tespit edilmiş, davacının % 20, davalının % 80 kusurlu olduğu belirlenmiş, bilirkişilerce zarar miktarının yaklaşık 300.000,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Mahkemece, hesaplanan bu zarar miktarından davacının kusuru tenzil edilmiş, malzemelerin teker teker giriş kayıtları, depo kayıtları ve diğer bilgi ve belgeler temin edilmeyip fotoğraflar incelenerek takdiri ve tahmini olarak hesaplama yapıldığı gerekçesi ile hakkaniyet indirimi yapılmıştır. Bu karar, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi tarafından ilamda belirtilen nedenlerle taraflar yararına bozulmuş, bir kısım temyiz itirazları ise reddedilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulması sonrasında yeniden keşif ve bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. 02/12/2013 tarihli bilirkişi raporunda; davacının ticari defterlerinin birbiriyle uygunluk denetiminin yapılamadığı, olay tarihinde davacıya ait depoda bulunan envanter mevcuduna ilişkin fiili sayımın yapılmadığı, fotoğrafların değerlendirmeye alındığı ve zarar görmüş emtia mevcudunun yaklaşık olarak değerinin belirlendiği belirtilmiştir.

Davacı tacir olup ticari defter ve kayıtlarını usulüne uygun tutmak, envanter sayımını yaparak bunu tutanağa bağlamak, malların giriş çıkış kayıtlarını ve depo kayıtlarını tutmak, diğer bir deyişle basiretli tacir gibi davranmak zorundadır. Öte yandan, mahkemece verilen ilk kararda bu hususlar gözetilerek takdiri indirim uygulanmış, Yargıtay 7. Hukuk Dairesince bu hususa yönelen bir bozma yapılmamıştır. Bu durumda davalı lehine usulü kazanılmış hak oluştuğundan verilen son kararla hüküm altına alınan tazminat miktarı üzerinden uygun bir hakkaniyet indirimi yapılmamış olması, usul ve yasaya uygun görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

b) Mahkemece, davalının harçtan muaf olduğu belirtilerek harç yatırılmasına yer olmadığına ve davacı tarafından yatırılan harcın istek halinde davacıya iadesine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ve Dairemizin yerleşik içtihatları uyarınca davalı ... tacir sıfatını haiz olup yargı harçlarından muafiyeti bulunmamaktadır. Yargı harçları yönünden muafiyet, ancak açıkça kanunda düzenlenmesi halinde mümkündür. Diğer yandan, bu husus kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulmalıdır. Mahkeme kararının bu nedenle de bozulması gerekmiştir.