Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/15066 K.2018/5242

Asıl davada davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar Maliye Hazinesi ve diğerleri aleyhine 04/10/2010; birleşen davada davacı ... vekili Avukat ... tarafından davalılar Maliye Hazinesi ve diğerleri aleyhine 19/10/2010 günlerinde verilen dilekçeler ile haksız el koymadan kaynaklanan tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; asıl ve birleşen davanın davalı ... Hazinesi yönünden kısmen kabulüne, diğer davalılar ... ve ... yönünden leh ve aleyhe karar verilmesine yer olmadığına dair verilen 21/06/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... Hazinesi temsilcisi tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dava, haksız el koyma nedenine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, açılan asıl ve birleşen davanın davalı ... Hazinesi yönünden kısmen kabulüne, diğer davalılar ... ve ... yönünden leh ve aleyhe karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davalı ... Hazinesi temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili; asıl ve birleşen davalarda, kaçak olduğu iddiasıyla davacılara ait küçükbaş hayvanlara 29/04/2000 günü el konularak, kolluk güçlerince yediemine teslim edildiğini, açılan kamu davasında, Hakkari Ağır Ceza Mahkemesinin 29/03/2002 gün, 2001/58 esas ve 2002/85 karar sayılı ilamı ile sanık davacıların beraatine ve yedieminde bulunan küçükbaş hayvanların kendilerine iadesine karar verildiğini, buna rağmen iadenin gerçekleşmediğini belirterek, uğranılan zararın davalılardan tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalılar, zamanaşımı definde bulunarak, davanın husumet yokluğundan ve esastan da reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu esas alınarak asıl ve birleşen davaların davalı ... Hazinesi yönünden kısmen kabulüne, diğer davalılar ... ve ... yönünden leh ve aleyhlerine karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK’nın 297. maddesi uyarınca tarafların kimlikleri ile varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadlarının karar başlığında gösterilmesi; hükmün sonuç kısmında ise, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Bu yön, kamu düzenine ilişkindir.

Mahkemece açıklanan bu yasal düzenleme ve kanunun emredici hükmü gözetilmeksizin, asıl ve birleşen davalar iki ayrı dava olmasına rağmen, birleşen dava taraflarının gerekçeli karar başlığında gösterilmemesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

2- Dosyadaki bilgi ve belgelerden; ... Ağır Ceza Mahkemesinin 29/03/2002 gün, 2001/58 esas ve 2002/85 sayılı kararıyla davacı sanıklar hakkında delil yetersizliğinden ./..

-2-

beraat kararı verildiği ve yediemin ...'de bulunan hayvanlardan 588 adedinin sanık ...'a, 132 adedinin de sanık Fuat Gündüz'e iadesine karar verildiği, kararın Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 07/06/2004 gün, 2003/13466 esas ve 2004/7842 karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Yerel mahkemece; kesinleşen ceza mahkemesi kararı gereği tazminat hesabına esas olmak üzere bir adet küçükbaş hayvan bedelinin belirlenmesi için ... Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, müdürlük ise devletin resmi verilerini göndermek yerine 24/11/2014 tarihli cevabi yazısında el koyma tarihi olan 28/04/2000 tarihi itibariyle ilçe celepleri, ...

İli Damızlık Koyun Keçi ve Sığır Yetiştiricileri Birliği ile yapılan görüşmeler sonucunda bir küçükbaş hayvanın ortalama değerinin 260,00TL olduğunun tespit edildiğini bildirmiştir. Mahkeme de bu yazıyı esas alan bilirkişi raporuna göre hüküm kurmuştur.

Dairemizce, daha önce benzer dosyalarda bilirkişi hesabına esas alınan aynı yıllardaki küçükbaş hayvan değerleri ile eldeki davada bildirilen değerler arasında davalı aleyhine olacak şekilde çok yüksek oranda bedel farkı mevcut olup, mahkemece el konulan hayvanların gerçek değerinin çok üzerinde tazminata hükmedilmiştir. Oysa yapılması gereken, Türkiye ...

Odaları Birliği, Türkiye İstatistik Kurumu gibi kurumlardan sorularak veya ceza dosyasında yapılan keşif de gözetilerek Van İli yıllar itibariyle hayvan satış fiyatları cetveline göre bedel belirlenmesi iken, bu durum gözardı edilerek ve el konulan küçükbaş hayvanların hepsi de anaç koyun kabul edilerek gerçek değerinin çok üzerinde yüksek bir bedel üzerinden tazminata hükmedilmesi doğru olmamış ve bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.

3-Dosya kapsamından; el konulan küçükbaş hayvanların 29/04/2000 tarihinde Gelişen köyünde geçici köy koruculuğu görevinde bulunan dava dışı ... adlı şahsa teslim edildiği, ceza kararında da yediemin ...'de bulunan küçükbaş hayvanların sanık davacılara iadesine karar verildiği anlaşılmakla, yediemin hakkında yedieminlik görevini gereği gibi yapmamasından dolayı şikayette bulunulup bulunulmadığı ve hakkında kamu davası açılıp açılmadığı araştırılmadan, açılmış bir kamu davası varsa ilgili ceza dosyası dosya içine alınıp değerlendirilmeden, bu konuda gerekli incelemeler usulünce yapılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış, bu durum da kararın bozulmasını gerektirmiştir.

4-Somut davanın niteliği gereği, davacılar tarafından davaya konu olay nedeniyle başkaca tazminat istemli davalar açılıp açılmadığı konusunda da usulünce ve UYAP sistemi üzerinden bir inceleme yapılmaksızın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak davalı ... Hazinesi yönünden açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamış ve bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.