Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/2000 K.2016/3910

Davacı ... adına Belediye Başkanı... tarafından, davalı ... aleyhine 25/08/2008 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair verilen 06/03/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, kurum zararı nedeniyle alacak istemine ilişkindir. Mahkemece davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usülden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamından, mahkemece 28/11/2013 tarihli celsede, “Dosyanın alanında uzman bir idare hukuku ve bir hesap uzmanı bilirkişiye tevdii ile bilirkişi raporların alınması için dosya içerisindeki idare mahkemesi dosyalarıyla beraber yazılacak talimat ile...

Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, bilirkişi ücreti olarak ayrı ayrı 250'şer TL ücret takdirine, dosyanın gidiş dönüş masrafı olarak 50 TL ücretle beraber toplam 550 TL talimat giderinden eksik kalan gider avansı olan 231 TL'nin davacı tarafca mahkeme veznesine depo edilmek üzere duruşma gününden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmesine,

kesin süre içerisinde depo edilmediği takdirde bilirkişi incelemesi yaptırılmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtarına (davacı vekiline ihtarat yapıldı)” şeklinde verilen ara kararla davacı vekiline kesin süre verilmiş, 06/03/2014 tarihinde verilen kararla da kesin süre içerisinde gider avansı yatırılmadığından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine hükmedilmiştir.

Dava 1086 sayılı HUMK yürürlükteyken açılmıştır. Davanın açıldığı tarih itibariyle gider avansı alınmasına yönelik bir düzenleme mevcut değildir. 01/10/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 114/g maddesinde gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 448. maddesi uyarınca, HMK hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal yürürlüğe girecektir.

HMK'nın 120. maddesinde “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. HMK'nın 324. maddesinde ise delil ikamesi avansı düzenlenmiştir.

03/04/2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 45/1. maddesi “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Bakanlıkça çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Gider avansı, her türlü tebligat ve posta ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderler için davacıdan alınan meblağı ifade eder.” düzenlemesini haizdir.

Yönetmeliğin 45/3. maddesi uyarınca gider avansının verilen kesin süre içerisinde yatırılmaması halinde dava, dava şartı yokluğundan reddedilecektir. Yönetmeliğin 45/4. maddesine göre ise, delil avansının yatırılmaması halinde, o delilden vazgeçilmiş sayılacaktır.

Yukarıda yazılı düzenlemeler uyarınca, dosya kapsamından, eldeki davanın 1086 sayılı HUMK yürürlükteyken açıldığı, dilekçeler aşamasının tamamlandığı ve tahkikat aşamasına geçildiği, tahkikat aşamasıda HMK'nın yürürlüğe girdiği, mahkemece bu aşamada gider avansı yatırılması için kesin süre verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, HMK 120, 324 ve 448. maddeleri ile yönetmeliğin 45. maddesi göz önünde bulundurulduğunda, gider avansının dava açılırken yatırılması gerektiği ve bu aşamanın geçtiği, dolayısıyla tamamlanmış olduğu, öyleyse HMK hükümlerinin tamamlanmış işlemleri etkilemeyeceği, 1086 sayılı HUMK yürürlükteyken açılan bu davada yatırılması istenilen giderlerin delil avansı kabul edilip, davacının dava dilekçesinde bilirkişi incelemesi deliline dayanmamış olması da dikkate alınarak HMK'nın 324. maddesi uygulanmak suretiyle sonuca gidilmesi gerektiği sonucuna varılmakla davanın, dava şartı yokluğundan reddedilmesi doğru görülmemiş;

hükmün, bu nedenle bozulması gerekmiştir.