Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/6135 K.2018/2978

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 15/07/2011 gününde verilen dilekçe ile ... teslimi, trafik devir işleminin yapılması, bu mümkün olmazsa alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; aracın trafik devir işleminin adına yapılması isteminin reddine, aracın davacıya teslimine, aracın kararın kesinleşmesine kadar yediemin olarak davacıya teslimine yönelik ihtiyati tedbir isteminin kabulüne dair verilen 04/02/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi dahili davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, ... teslimi, trafik devir işlemlerinin yapılması, mümkün olmazsa alacak istemlerine ilişkindir. Mahkemece, davaya konu aracın davacıya teslimine, trafik kaydında davacı adına kayıtlı olduğundan davacı adına devir işlemi yapılmasına dair istemin reddine, ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile davaya konu aracın dahili davalılardan alınarak kararın kesinleşmesine kadar yediemin sıfatıyla davacıya teslimine karar verilmiş; hüküm dahili davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; müvekkilinin, ...ve ...’den, ...nin aracın önceki sahibi olan ...’den aldığı vekaletnameye istinaden sattığını söylediği... plaka sayılı aracı ... Noterliği’nin 24/02/2011 tarihli ... satış sözleşmesi ile satın aldığını, ancak ... üzerinde şerh olması sebebiyle trafik kaydında işlem yapılamadığını, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yürütülen soruşturma nedeniyle araca el konulduğunu, müvekkili hakkında takipsizlik kararı verildiği halde aracın yediemin olarak ...’e teslimine karar verildiğini, ...

Cumhuriyet Başsavcılığınca meselenin hukuki ihtilaf olarak yorumlanması nedeniyle işbu davayı açtıklarını belirterek, öncelikle müvekkili adına tescilli bulunması nedeniyle aracın müvekkiline teslimiyle trafik devir işleminin yapılmasına, buna imkan bulunmazsa alacak istemlerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili davaya cevap vermemiş, duruşmada alınan beyanında müvekkilinin mağdur olup Savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, aracı çalan kişiler hakkında dava açıldığını belirterek davanın reddini istemiş, 04/07/2014 tarihinde davalı ...’in ölümüyle birlikte mirasçıları davaya dahil edilmiş, dahili davalılar vekili duruşmada alınan beyanında, müvekkillerinin murisinin bu aracın maliki olmadığını, vekaletle işlem yapacakken dolandırıldığını belirterek, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; aracın dava dışı ...adına kayıtlıyken, davalı ...’in dava dışı ... tarafından dolandırılması suretiyle alınan vekaletnameye dayalı olarak satışının ... adına yapılmasından sonra yine dava dış...ye satıldığı, ...nin ise iyiniyetli alıcı konumundaki davacıya aracın satışını resmi şekle uygun şekilde yaparak tescilin davacı adına gerçekleştiği, davacının ceza yargılamasında sanık sıfatıyla yer almadığı gibi mahkum olan ...’le işbirliği içinde olduğuna dair dosyada hiçbir delil bulunmadığı, kötüniyetine ilişkin bir delil de sunulmadığı,

aracın ilk maliki tarafından tescil kaydının iptaliyle tescili istemine ilişkin bir davanın açılmamış olduğu, iyiniyetli alıcı konumundaki davacı adına tescilli aracın elinden alınarak ...’e teslim edilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı, aracın davacıya iade edilmesi gerektiği gerekçesiyle, davaya konu aracın davacıya teslimine, trafik kaydında davacı adına kayıtlı olduğundan devir işlemi yapılmasına dair istemin reddine, ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile davaya konu aracın dahili davalılardan alınarak kararın kesinleşmesine kadar yediemin sıfatıyla davacıya teslimine karar verilmiştir.

TMK 988. maddesi; bir taşınırın emin sıfatıyla zilyedinden o şey üzerinde iyiniyetle mülkiyet veya sınırlı ayni hak edinen kimsenin edinimi, zilyedin bu tür tasarruflarda bulunma yetkisi olmasa bile korunur hükmünü öngörmektedir. Para ve hamile yazılı senetler dışında, taşınır eşya çalınma, kaybolma veya başka şekilde önceki zilyedin rızası dışında elinden çıkmışsa, bunu edinen kimse iyiniyetli olsa dahi, taşınır üzerinde ayni hak kazanamaz.

Önceki zilyet, taşınır davası veya mülkiyet hakkına dayanan istihkak davası açarak, taşınırın iadesini talep edebilir (TMK m. 991/1). Önceki zilyedin iradesi dışında elinden çıkan taşınır, ne kadar el değiştirirse değiştirsin sonuç değişmez. Zira bir kere elden rıza dışı çıkan taşınır, hep rıza dışı çıkmış sayılır.

TMK’nun 989. maddesinin kapsamına giren hallerde önceki zilyet, taşınırın başkasının hakimiyetinde bulunmasından kaynaklanan yanlış hukuki görünüşe kendi rızasıyla yol açmadığından korunmuş; onun menfaati, mevcut zilyet karşısında üstün tutulmuştur. Öyle ki, iyiniyetli zilyet, önceki zilyedin elinden rızası dışında çıkan taşınırı TMK’nun 989. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen yerlerden almamışsa, ödediği bedelin iadesini de talep edemez.

Kötüniyetli zilyede karşı taşınır davası her zaman açılabilirken (TMK m.991/1), rıza dışı elden çıkan taşınır nedeniyle iyiniyetli zilyede karşı açılacak taşınır davası, beş yıllık hak düşürücü süreye tabidir (TMK 989/1).

Dosyanın ve ceza mahkemesi kararlarının incelenmesinde; davaya konu aracın, eldeki davanın açılmasından sonra 04/07/2014 tarihinde ölen dahili davalıların murisi ...’in annesi...adına kayıtlıyken, ...’in aracı satmak için internetten ilan verdiği, telefonla arayan ve araca alıcı olduğunu söyleyen kişinin yoğun olduğundan bahisle satış vekaletnamesinin buluşmada hazır edilmesini istediği, ...’in annesi ...’in de ...

49. Noterliğinden satış vekaletnamesini ... adına 22/02/2011 günü düzenlettirdiği, ...’in ... ve ...’in yeğeni olduğunu söyleyen kişiyle 23/02/2011 günü buluştuğu, ruhsat ve vekaletnameyi araçta bıraktığı, ...’in yeğeni olduğu söylenen kişinin denemek bahanesiyle aracı alarak uzaklaştığı, ...’in yanında kalan ...’in ise telefonla konuşma bahanesiyle olay yerinden ayrıldığı, telefonda ...’i iki saate yakın bir süre oyalayan ...’in araçta bulunan vekaletnameyi kullanarak ...

21. Noterliğinde aynı gün kayınbiraderi...’ye aracın devrini gerçekleştirdiği, 24/02/2011 günü ...’nin Merzifon Noterliğinde aracı davacıya sattığı, ancak

aracı satmak isteyen davacının emniyette çalıntı şerhi olması nedeniyle işlem yapamadığı, ... ve...’in şikayeti üzerine dolandırıcılık suçundan ...

Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2011/8205 sayılı dosyasında başlayan soruşturmada Cumhuriyet Savcısı’nın talimatıyla aracın davacı ...’ten alınarak yediemin olarak ...’e 01/03/2011 günü teslim edildiği, soruşturma sonucunda dolandırıcılık eylemine iştirak ettiğine dair yeterli delil bulunmaması nedeniyle ... hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına ve ... teslimi ve mülkiyet konusunda tarafların hukuk mahkemesinde dava açmakta serbestisine karar verildiği, ... ve...hakkında ise dolandırıcılık suçundan ...

6. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2011/350 esas sayılı dosyasında açılan davada, sanık ...’in cezalandırılmasına 04/10/2012 günü karar verildiği, işbu mahkumiyet hükmünün Yargıtay 15. Ceza Dairesi’nce onandığı, sanık ...’nin ise katılan ... ile alım satım anında karşı karşıya gelen ve kandırma çabası içinde bulunup aracı götüren kişilerden olmadığı, suça kesin iştirak iradesi içinde karıştığına dair kesin delil bulunmadığı gerekçesiyle beraatine karar verildiği, ...’in ... hakkında dolandırıcılık suçundan şikayette bulunması üzerine ...

Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/230 esas sayılı dosyasında görülen davada yapılan yargılama sonucunda aslen galerici olan ve elinde usulüne uygun vekaletname bulunan sanık ...’nin işin ehli de olması hasebiyle hile ve desiseyle ...’i kandırmasının mümkün olmadığı ve dolandırıcılık suçunun unsurlarının bulunmadığı gerekçesiyle,...nin beraatine 18/03/2014 günü karar verildiği, dosyanın temyiz aşamasında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; dahili davalıların murisi ...’in dava dışı ... tarafından dolandırılmak suretiyle iradesinin fesada uğratıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, malın malikinin elinden rızası dışında çıktığı kabul edilmelidir. Yukarıda anlatılan olayın oluş şekli, açıklanan hukuki düzenlemeler göz önüne alındığında; aşamalardaki el değiştirmelerdeki alıcıların da kötüniyetli olduğu sabittir. Hal böyle olunca, üçüncü kişi durumundaki davacının aracın mülkiyetini kazanması söz konusu olamayacaktır. Şu halde mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.