Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/6431 K.2018/5714

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 29/11/2013 gününde verilen dilekçe ile yersiz ödemenin istirdadı istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30/09/2015 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, yersiz ödemenin istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı kurum vekili, kurum sigortalısı olan davalıya 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'ndan dolayı emeklilik aylığı bağlandığını, davalının emekli aylığı almakta iken yeniden sigortalı olarak çalışmaya başladığını, davalının kuruma müracaat ederek emekli aylığını kestirmesi gerekirken hem bu aylığı hem de 5510 sayılı Kanun'un 4/1a maddesi kapsamındaki çalışmalarından da aylık almaya devam ettiğini, 5510 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca davalıya hak etmediği halde davacı kurumca ödenen emekli aylıklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak cevap vermemiş ve davayı takip etmemiştir.

Mahkemece; bilirkişi incelemesi yaptırılmış, rapor hükme esas alınarak 506 sayılı Kanun'da "Yaşlılık aylığı alanların yeniden çalışmaları " başlıklı 63. maddenin 1. fıkrası "Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken, sigortalı olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları çalışmaya başladıkları tarihte kesilir" şeklinde olduğu, kurum işleminde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalının çalışmaya başladığı tarihten itibaren yaşlılık aylığını iptal eden işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Olayları ileri sürmek, taraflara hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hâkime aittir. Başka bir ifade ile mahkeme, olayların davacı tarafından yapılan hukuki tavsifi ile bağlı olmayıp, olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi tayin eder (HMK. m. 33). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, davalı kurum sigortalısına yapılan yersiz ödemelerin istirdadı istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi içeriğinden ve dosya kapsamından; davalının 29/05/2005 tarihinde emekli olarak 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'ndan dolayı emekli aylığı almakta iken 28/11/2008 tarihinden itibaren ... Üniversitesinde 4/c kapsamında sigortalı olarak yardımcı doçent kadrosunda yeniden çalışmaya başladığı, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesi ile

"Cumhurbaşkanı tarafından atananlar, (Ek ibare: 29/06/2011-KHK/644/37.md.) Başbakan tarafından atananlar, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek kararnameyle atanan veya görevlendirilenler, Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılan seçimler sonucunda görev verilenler ile yükseköğretim kurumlarının öğretim üyeliklerine (Ek ibare: 21/01/2010-5947 S.K./18.mad) ve Sağlık Bakanlığının tabip ve uzman tabip kadrolarına yapılacak atamalar hariç olmak üzere, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar, genel bütçeye dahil dairelerin, katma bütçeli idarelerin, döner sermayelerin, kefalet sandıklarının, sosyal güvenlik kurumlarının ve bütçeden yardım alan kuruluşların kadrolarına açıktan atanamazlar. Diğer kanunların bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz.

Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro,

pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar." şeklindeki düzenleme ile 5510 sayılı Kanun'un 30. ve 506 sayılı Kanun'un 63. maddesine istisna getirildiği, ... Üniversitesinde 4/c kapsamında çalışan davalının da yükseköğretim kurumlarının öğretim üyelikleri kapsamında yardımcı doçent olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Şu halde yerel mahkemece hukuki vasıflandırmada hataya düşülerek yazılı biçimde karar verilmesi doğru değildir. Davanın reddi gerekir.

Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.