Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/8416 K.2017/159

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 01/04/2014 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine dair verilen 18/11/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, nakliye teskeresindeki süreyi geçirmiş olması nedeniyle 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet suçundan ... plaka sayılı kamyonu ile birlikte kamyonun üzerindeki 14 ton odunun muhafaza altına alındığını, atılı suç nedeniyle ... Sulh Ceza Mahkemesinin 2010/470 esas sayılı dosyası ile yargılandığını ve beraat ettiğini, kamyonun muhafaza edilmesi ile geçimini sağlamayamadığını, 38 ay işten yoksun kaldığını, bu nedenle iş kaybı, kamyonundaki değer kaybı ve araç üzerindeki odun bedelinin davalıdan tahsili ile tarafına verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında soruşturma makamlarınca el konulan suça konu odun ve aracın teslimine yönelik talebin 5237 sayılı TCK'nın 54. maddesi gereğince kararı veren mahkemenin görevli ve yetkili olması sebebiyle yerinde olmadığı, araç zararı ve odun parasına ilişkin olarak yapılacak tazminat isteminin ise 5271 sayılı CMK'nın 141 ve devamı hükümlerine tabi olarak Devletten istenebileceği, ilgili yargı mercilerine başvurulmaksızın soruşturmada yer alan davalıya doğrudan yöneltilen söz konusu talepler açısından, davalının dava ehliyetinin bulunmadığından pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmiştir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Koruma Tedbirleri Nedeni İle Tazminat" konusunu düzenleyen 141/1 maddesinin (j) bendinde ''Eşyasına veya diğer mal varlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde el konulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya mal varlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişiler maddi ve manevi her türlü zararlarını Devletten isteyebilirler." aynı Kanun'un 142/2. maddesinde ise; "İstem zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde ve eğer o yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka ağır ceza dairesi yoksa en yakın yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Açıklanan yasal düzenleme gereğince davacının istemini inceleme ve sonuçlandırma görevi ağır ceza mahkemesine aittir. Görev sorunu kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir. Bu itibarla, mahkemece davanın görev yönünden reddi kararı verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.