Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/8514 K.2016/11209

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı .. aleyhine 01/09/2015 gününde verilen dilekçe ile tespit istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; mahkemenin görevsizliğine dair verilen 03/11/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, HMK'nun 106. maddesi uyarınca açılan tespit istemine ilişkindir. Mahkemece, Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, maliki olduğu taşınmaza bitişik olan .. arazisinin üzerine 400'ün üzerinde ağaç diktiğini, bu arazinin ve ağaçların bulunduğu yere bitişik vaziyette .. nehrinin aktığını, ırmak üzerine hidroelektrik santrali kurulduğunu, maliki olduğu taşınmazların kamulaştırıldığını, ancak .. nedeniyle ağaçların bulunduğu arazinin de kullanılamadığını belirterek, HMK’nun 106. maddesi gereğince ağaçların sayısı, türü, yaşı ve getirdiği fayda (semere) ve tüm ağaç bedellerinin tespiti ile davacının davalıdan isteyebileceği maddi tazminat tutarının tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının istemi delil tespiti olarak değerlendirilmiş olup mahkemenin değişik iş sırasına kaydedilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 106. maddesinde tespit davası düzenlenmiştir. Bu maddeye göre “ .. .” Anılan kanunun 400 vd. maddelerinde ise delil tespiti kurumu düzenlenmiştir. Delil tespiti ise, ileride açılacak veya açılmış olan bir dava ile ilgili delillerin, bazı şartlar altında zamanından önce toplanıp güvence altına alınmasını sağlamak için kabul edilmiş bir müessesedir.

Dosya incelendiğinde, davacının istemi delil tespiti olmayıp dava ve temyiz dilekçelerinden açıkça anlaşılacağı üzere HMK'nun 106. maddesinde düzenlenen tespit davası niteliğindedir. Mahkemece yapılması gereken davacının dilekçesinin tespit davası olarak kabul edilip mahkemenin esas sırasına kaydı yapıldıktan sonra yargılama sonucuna göre karar vermektir. Davacının isteminin delil tespiti olarak değişik iş sırasına kaydedilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece açıklanan yönler gözetilerek inceleme yapılması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.