Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/8533 K.2018/4387

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Müdürlüğü ve ... aleyhine 09/06/2014 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 22/12/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... Müdürlüğü vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, İdarenin hizmet kusurundan kaynaklanan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, işin esasına girilerek istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; müvekkilinin tren yolu kenarlarına dikilecek elektrik direkleri için çukur kazma çalışmasını gerçekleştiren iş makinesinin operatörü olduğunu, çalışma sırasında tren yolu güzergahının belirlenen saatlerde trafiğe kapatılması gerekirken kapatılmayarak davalı kuruma ait ve yol bakım onarım işçilerini taşıyan raylı çekici otonun iş makinesine çarpması sonucu meydana gelen kaza nedeniyle oluşan maddi zararın tazminini talep etmiştir.

Davalı ... Müdürlüğü vekili; kaza nedeniyle iş makinesinde herhangi bir hasar meydana gelmediğini, davanın reddi gerektiğini savunurken, diğer davalı ... ise, kurum yetkililerinin talimatları doğrultusunda iş yaptığını, kazanın meydana geldiği yerde güvenlik tedbirlerinin alınıp alınmadığının değerlendirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, meydana gelen kazada davalı İdarenin işleten, diğer davalı ...’ın ise araç sürücüsü sıfatıyla sorumlu oldukları kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı ... Müdürlüğü bir kamu tüzel kişisidir. Anılan tüzel kişiliğin eylem ve işlemleri kamusal nitelikte olup kamu kurumunun yasalar uyarınca yapılmış olan tesislere bakım ve o tesisleri kullanım yükümlülüğü yasalardan doğan kamusal bir görevdir. O halde anılan nitelikteki bir kamu tesisinin gerek yapılmasındaki, gerekse kullanılması veya muhafazasındaki kusurdan doğan zararlar, idari karar ve eylemlerden doğan zararlar niteliğinde bulunduğundan onların ödetilmesi istekleri 11/02/1959 günlü ve 17/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının II. bendi hükmünce tam yargı davasının konusunu oluştururlar.

./...

-2-

İstemin ileri sürülüşü, olayın gerçekleşme biçimi ve olay yerinin hemzemin geçit olmaması da nazara alındığında, davanın davalı idarenin hizmet kusurundan doğan zararın ödetilmesi istemine ilişkin olduğu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesi gereğince bu tür istemlerin tam yargı davası olarak idari yargı yerinde açılacak davada ileri sürülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup, açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden araştırılır (HMK 114,115/1).

Mahkemece, istemin hizmet kusurundan kaynaklandığı kabul edilerek davalı idare yönünden uyuşmazlığın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu benimsenerek yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenmesi doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.