Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/8711 K.2017/732

Davacı ... İnş.

A.Ş. vekili Avukat ... ....tarafından, davalı .... aleyhine 09/11/2010 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19/11/2015 günlü kararın Yargıtay’da incelenmesi davalı vekili tarafından, incelemenin duruşmalı olarak yapılması da temyize cevap dilekçesiyle davacı vekili tarafından istenilmekle daha önceden belirlenen 07/02/2017 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine davalı vekili Avukat ...ile karşı taraftan davacı vekili Avukat .....geldiler.

Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-) Dava, haksız eylem nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı tarafından geçirilen doğal gaz boru hattı nedeniyle hafriyat ve molozların gelişi güzel atılması sonucunda taşınmazların tahrip olduğunu ve kullanılamaz hale geldiğini, arazide mevcut doğal su kaynakları ve bu su kaynaklarının akış yönlerinin değiştiğini, sulama sonucu meydana gelen su birikmesi nedeniyle kamulaştırılan alan dışında kalan bir kısım bölgenin bataklık haline geldiğini, davalılarca müdahale edilen ve irtifak hakkı kurulan kısımlarda ürün veriminin düştüğünü, tarlalarında bölünme meydana geldiğinden tarımsal faaliyetin güçleştiğini ve müdahale edilen kısımlardan elde edilecek ürün geliri ve destekleme primlerinden mahrum kaldığını belirterek, uğradığı zararın giderilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı ise, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporu benimsenerek istemin kabulüne karar verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinde; yapılan keşif sonrası fen bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda, dava konu taşınmazlarda doğal gaz boru hattının geçmesi nedeni ile meydana gelen verim düşüklüğü ve kamulaştırılan alanda bulunan yol nedeniyle oluşan tozlanma sebebiyle zarar gören alanın toplamının 110.481,11 m² olduğunun belirtildiği ve zirai bilirkişi raporunda, belirlenen 110.481,11 m² alanda buğday ürününde % 100 verim kaybı meydana geldiği belirtilerek oluşan ürün kaybı zararının hesaplandığı, ayrıca zirai bilirkişi tarafından dava konusu taşınmazlarda yapılan çalışmalar sonucunda açılan çukurların halen mevcut olduğu,

kazıdan sonra tekrar eski hale getirmek için gerekli çalışmanın yapılmamış olduğu ve çıkarılan harfiyatın halen mevcut olduğu, arazinin topografık yapısının bozulduğu, sürülemez vaziyette olduğu, tarımsal ürünlerin yetiştirilmesinde çok önemli olan bitki besin maddelerince zengin ve mikro organizma faaliyetlerinin en yoğun olduğu toprağın üst horizonlarının alt-üst olup tahrip olduğu, bu kısımlardaki toprağın oluşumunun uzun yıllara ihtiyaç duyması nedeniyle kirliliğin meydana geldiği,

taşınmazların üzerinde ilk yıllarda tarım yapılamayacağı gibi ekim yapılacak gelecek yıllarda da belli oranlarda düşük verim olacağı ve bunun yaklaşık 3-4 yıl kadar devam edeceği, aynı zamanda kazı çalışması taşınmazlarda bölünmeye neden olduğundan artan kısımlarda tarımsal faaliyetlerin güçleşeceği ve eski hale getirilmedikçe üretim giderlerinin artacağı, sonuç olarak ekili üründe kamulaştırma dışında kalacak olan alanda ortalama %10 oranında verim kaybı oluşacağı belirtilerek, 1.603.890,72 m²'lik alanda oluşacak % 10 verim kaybı nedeni ile oluşan zarar hesaplanmıştır.

Bilirkişi tarafından belirtilen bu zararın kamulaştırılan alan dışında meydana geldiği belirtilmekle birlikte dosya kapsamından zararın hesaplanmasında esas alınan 1.603.890,72 m² alanın nasıl belirlendiği ve boru hattı döşenmesi nedeniyle kamulaştırılan alanları kapsayıp kapsamadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

2-) Bilirkişi raporunda ürün kaybı zararınının hesaplanmasında, ürün birim fiyatı belirlenirken davacının destekleme primi aldığının kabulü ile bu kalemin de birim fiyata eklenerek zararın hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Şu durumda, dava konusu taşınmazlarda doğalgaz boru hattı döşenmesi nedeniyle % 10 verim kaybı zararı hesaplanırken kamulaştırılan alanlar dışında zararın meydana geldiği belirtilmiş olmasına rağmen esas alınan 1.603.890,72 m²'lik alan içerisinde kamulaştırılan taşınmaz alanlarının yer alıp almadığının dosya kapsamı ile anlaşılamadığı, ayrıca ürün kaybı zararının hesaplanmasında birim fiyat belirlenirken bilirkişinin birim fiyatın üzerine eklediği destekleme priminin hangi hallerde ve ne şekilde ödeneceği hususları araştırılmadan zararın hesaplanmasında dikkate alındığı anlaşılmakla, alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu nedenle, mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak dava konusu zararın miktarının belirlenmesi gerekir. Eksik inceleme ile verilen kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.