Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/8736 K.2018/5970

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 05/02/2015 gününde verilen dilekçe ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 18/02/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı tarafından twitter adlı sosyal paylaşım sitesinde yazılan yazılarda sarf edilen söz ve isnatların kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğunu belirterek uğradığı manevi zararın giderilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu edilen sözlerin, eleştiri mahiyetinde olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davalının davacıya karşı hakarette bulunduğu, hakaret nedeniyle davacının kişilik haklarının saldırıya uğradığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 10. maddesi bakımından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yerleşik içtihatlarıyla oluşturulan ilkelerden biri de ifade özgürlüğüne ilişkindir. Buna göre ifade özgürlüğü, demokratik bir toplumun esaslı temellerinden birini ve toplumun ilerlemesi ve her bir bireyin gelişimi için temel koşullardan birini oluşturur. İfade özgürlüğü sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız görülen veya ilgilenmeye değmez bulunan "haber" ve "düşünceler" için değil, aynı zamanda aleyhte olan, çarpıcı gelen ve rahatsız eden haber ve düşünceler için de uygulanır. Sözleşmenin 10. maddesinde belirtildiği üzere bu özgürlüğün istisnaları vardır; ancak bu istisnalar dar yorumlanmalı ve bir kısıtlama ihtiyacının bulunduğu inandırıcı bir şekilde ortaya konmalıdır.

Öte yandan, kişilik haklarının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Manevi tazminata karar verilebilmesi için Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesindeki koşulların oluşması gerekir.

AİHM, ifade özgürlüğü ile başkalarının hak ve özgürlüklerinin çatışması halinde şöhret ve itibarı söz konusu olan kişi bir siyasetçi ise ilke olarak ifade özgürlüğü lehine bir değerlendirme yapmaktadır. AİHM, Lingens/Avusturya (B. No: 9815/82, 8/7/1986, 42) kararında politikacıların kendilerine yöneltilen ağır eleştirilere tahammül etmek durumunda olduğu vurgulamıştır.

Dosya kapsamından; davacının toplum tarafından uzun yıllar futbolcu ve siyasetçi olarak tanınıp bilindiği ve takip edildiği, mahkemece kişilik haklarına saldırı olarak görülen ifadenin de daha önce çeşitli platformlarda dile getirildiği ve iradesi fesada uğratılmış, kendi iradesini kullanamayan anlamlarına gelecek şekilde kullanılmakta olduğu anlaşılmaktadır.

Söz konusu ifadelerin davacının kişilik haklarına saldırı amacı taşımadığı anlaşıldığından ifade özgürlüğünün özel hayat ve aile hayatının korunması hakkına üstün tutulması gerektiği sonucuna varılmalıdır. Şu halde mahkemece, davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.