Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2017/1948 K.2017/2559

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Yapı Arazi Geliştirme İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine 30/12/2009 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 13/10/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, yersiz ödenen iskan (yapı kullanım ruhsatı) harcının davalıdan tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının villa inşa ettiği taşınmazı dava dışı üçüncü şahıstan satın aldığını, davalı ile aralarında sözleşme bulunmadığını ancak davalının yasa gereği kendisinin ödemesi gereken iskan harcını davacıdan haksız yere tahsil ettiğini iddia ederek, yapılan ödemenin davalıdan tahsili isteminde bulunmuştur.

Davalı, iskan ruhsatının imar kanunu gereği ödendiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, dava dışı üçüncü şahıs ile davalı arasında akdedilen sözleşmenin ardıl olan davacıyı da bağlayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalı ile dava dışı ... arasında imzalanan 05/01/2005 tarihli gayrimenkul satış vaadi ve inşaat sözleşmesinin 13/c maddesinde tapu kaydının arsadan binaya çevrilmesi sırasında ödenecek tapu harcı, iskan harcı vs. yükümlülüklerin alıcı tarafından ödeneceğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Taşınmaz mal satış bedeline dahil olduğu halde aynı nitelikteki iskan harcının alıcıdan tahsiline yönelik bu düzenleme sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralına aykırı düşecek biçimde alıcı aleyhine dengesizliğe neden olduğundan haksız şart olarak değerlendirilmiştir. İlgili sözleşme yüklenici olan satıcı tarafından daha önceden tek taraflı olarak hazırlanmış matbu ve standart bir sözleşme niteliğindedir.

Kaldı ki; davacı sözleşmenin tarafı olmayıp sözleşmenin içeriğini müzakere etme imkanı da yoktur. Uyuşmazlık konusu mal konuttur, konutun projesine, imar şartlarına ve inşaat ruhsatına uygun olarak yapılması ve bunun belediye tarafından onaylandığına ilişkin belge alma ve harçlarını yatırma yükümlülüğü yükleniciye aittir.

Haricen düzenlenen taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesinin yapı kullanım ve iskan harcı avans bedeline dair olan 13/c maddesi haksız şart olarak kabul edilmiş ve davacı yönünden bu maddenin bağlayıcı olmayacağı sonucuna varılmıştır.

Şu halde; mahkemece belirtilen yönler gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.