Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2017/2458 K.2017/8212

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 22/04/2013 gününde verilen dilekçe ile haksız şikayetten kaynaklanan manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 19/10/2016 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili, duruşmasız olarak incelenmesi de davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 12/12/2017 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine taraflardan kimsenin gelmediği görüldü, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız şikayetten kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, ... İcra Müdürlüğünde müdür olarak görev yaptığını, avukat olan davalının savcılık ve icra mahkemesi hakimliğine vermiş olduğu şikayet dilekçeleri ile hakkında adli ve idari yönden soruşturma başlatılmasına sebebiyet verdiğini, adli soruşturma sonucunda kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına, idari soruşturmada ise disiplin cezası tayinine yer olmadığına karar verildiğini, davalının haksız şikayeti nedeniyle küçük bir yer olan ilçede ve iş ortamında zor durumda kaldığını, asılsız ve tamamen keyfi bir suçlama nedeniyle yargılanabilme ihtimali bulunduğundan manen yıprandığını belirterek, haksız şikayet sebebiyle uğranılan manevi zararının tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili, icra hukuk mahkemesi tarafından tanıklar dinlenmeden eksik inceleme ile karar verildiğini icra dosyasındaki satış işlemlerinin usulünce tebligat yapılmadan düşürüldüğünü her iki olay nedeniyle ciddi şüpheleri oluştuğunu ve Anayasal şikayet hakkını kullandığını belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, şikayet hakkının, hak arama ... sınırları aşılarak kullanıldığı ve davalının şikayetinin davacının kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama ...; Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” şeklinde yer almıştır. Hak arama ... bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir.

Anayasa’nın güvence altına aldığı hak arama ...nün yanında, yine Anayasa'nın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin Niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25.maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış, BK’nın 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlenmiştir.

Hak arama ... ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama ..., diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz.

Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir.

Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. ... halde şikayetin hak arama ... sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır.

Somut olayda, davalı tarafından ... İcra Hukuk Mahkemesine hitaben yazılan 20/07/2011 tarihli şikayet dilekçesinde ... İcra Dairesinin 2011/658 sayılı talimat dosyasında, haciz mahalline gitmek için kullanılan ticari t...ye fazla ücret tahakkuk ettirildiği gerekçesiyle yasal sınırlar dahilinde davalının icra dairesi ve müdür yardımcısı hakkındaki şikayetlerine yer verilmiş, ...

Cumhuriyet Başsavcılığına verilen 19/03/2012 tarihli şikayet dilekçesinde ise yine davacı ve dava dışı icra müdür yardımcısı hakkında icra hakimliğine verilen dilekçedeki iddialar tekrar edilmiş, ayrıca ... İcra Dairesinin 2011/140 sayılı talimat dosyasında taşınmaz mal satımına dair kıymet takdir işlemleri ve Basın İlan Kurumuna tebligat yapılması aşamasındaki mevzuata aykırılıklar dile getirilerek şikayetçi olunmuştur.

Davalının şikayetçi olmasında az da olsa bir takım emareler mevcut olup şikayetin olağan kuşku üzerine somut emarelere dayandırılarak yapıldığının ve hak arama ... kapsamında kaldığının kabul edilerek istemin tümden reddine karar verilmesi gerekirken, şikayet hakkının kötüye kullanıldığından bahisle kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.