Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2017/3746 K.2017/8124

Taraflar arasındaki ilk derece mahkemesinde görülen vekalet ücreti alacağı davasında, davanın yargı yolu nedeniyle reddine dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; başvurunun esastan reddine yönelik olarak verilen 05/04/2017 günlü kararın Yargıtay'ca inclenmesi süresi içinde davacı tarafından istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Davacı vekili, müvekkilinin ... Muhakemat Müdürlüğü’nde 29/08/2006 tarihinden itibaren müşavir Hazine avukatı olarak görev yaptığını ve 26/01/2016 tarihinde emekli olduğunu, kayyım olan davalı ... Defterdarının vekili olarak müvekkilinin takip ettiği dava ve icra takip dosyalarında hakkı olan vekalet ücretlerinin eksik ödendiğini, davacı ile kayyım olan İstanbul Defterdarı arasındaki ilişkinin memuriyet ilişkisi değil avukatlık hizmeti nedeniyle TBK ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu çerçevesinde vekalet ilişkisi olduğunu ileri sürerek, ödenmeyen vekalet ücretlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, alacak iddiasının davacının Hazine avukatı olarak 657 sayılı Kanun kapsamında çalıştığı döneme ilişkin olduğunu, davacının bu dönemde kamu personeli statüsünde ve 657 sayılı Kanun'a tabi çalıştığını, davaya konu uyuşmazlığın idari yargının görevi içinde olduğunu, ayrıca istemin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının Hazine avukatı olarak çalıştığı dönemde kamu personeli statüsünde ve 657 sayılı Kanun'a tabi çalıştığı, her ne kadar Medeni Kanun hükümleri uyarınca kayyım tayini sağlanıyor ise de, tayin edilen kayyımın mahallin en büyük mal memuru olan kişi olması, hazine menfaati söz konusu olduğu için atanıyor oluşu, kayyım idaresi adına davayı takip edecek vekilin hazine avukatı olması şartının aranması ve vekilin vekalet ücretinin ödenmesine ilişkin hükümler açısından 657 sayılı Kanun'un 146. maddesine atıf yapıldığı dikkate alınarak, davaya konu uyuşmazlığın çözümünde idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle, davanın yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükme karşı davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, “Bu kanunun amacı, bir kimsenin uzun süreden beri bulunamaması veya oturduğu yerin bilinememesi nedeniyle malvarlıkları üzerinde Hazine menfaatinin korunmasını sağlamak üzere; mahallin en büyük mal memurunun kayyım olarak atanması, yetkileri, yetki devri, kayyımlık mallarının yönetimi ve giderleri, kayyım ve görevli personele ödenecek ücretler ile diğer hususlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir” hükmü yer almaktadır.

Yine anılan Kanun'un 2. maddesinin 3. fıkrasında. “Kayyım tayin edilen mal memuru, Hazine avukatı bulunan yerlerdeki dava ve icra işlerinde vereceği yetki belgesi ile Hazine avukatı tarafından temsil olunur.

Hazine avukatlarının bu fıkra hükmü gereğince bakacakları dava ve icra takipleri nedeniyle lehlerine hükmolunup tahsil edilen vekalet ücretleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 146. maddesindeki sınırın iki katını geçmemek üzere ayrıca kendilerine ödenir”, 5. fıkrasında ise; “taşınır ve taşınmazlarla hakların yönetim gelirlerinin yüzde 35’i; para, hisse senedi, tahvil ve benzeri menkul varlıkların yönetim gelirlerinin % 5’i oranında yönetim gideri kesilerek kayyım tarafından bir bankada açılacak hesaba yatırılır.

Bu hesapta toplanan paralar; kayyım ve yetki devrettiği görevliler, davalara katılacak Hazine avukatları, ihtiyaç halinde kurulacak kayyımlık bürosu görevlileri ile bu konuda görevlendirilenlere verilecek ücret ödemeleri ve kayyımlık bürosunun diğer giderleri için kullanılır” düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler gereğince, 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesi Hakkında Kanun kapsamında bir yönetim kayyımı olan davalı Defterdar, burada Hazineyi temsilen hareket etmemekte, aksine kayyımlık görevi gereği gaip kişinin hak ve menfaatlerini korumak için işlem yapmaktadır. Hazine avukatını vekil tayin etmiş olması da Hazine adına hareket ettiğini kabul için yeterli değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık vekalet ilişkisinden kaynaklıdır.

Yukarıda açıklanan yönler ve yasal düzenlemeler nazara alındığında, uyuşmazlığın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu gözetilmeksizin, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru değildir. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak, kararın bozulması gerekmiştir.