Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2017/4514 K.2018/4177

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 19/12/2006 gününde verilen dilekçe ile kurum zararının tazmini istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17/07/2017 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle daha önceden belirlenen 15/05/2018 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davalı vekili Avukat ... ile karşı taraftan davacı vekili Avukat ... geldiler.

Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre

davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde; Dava, haksız fiilden kaynaklanan kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, açılan davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının ... ili, ... İlçe Tarım Müdürlüğü görevini ifa ettiği sırada 10 Mayıs 2000 tarih ve 2000/467 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına (Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında Karar) göre 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 ve 2005 yıllarında yapılan ödemelerde usulsüzlükler yaparak, gerçeğe aykırı belgeler düzenleyerek, devletin haksız ve yersiz yere ilgililere ödeme yapmasına sebep olduğunu belirterek oluşan kurum zararının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, işlemlerin usulüne uygun yapıldığını, kamu zararına sebep olduğu iddiasıyla ilgili hiç bir somut belge ortaya konulmadığını, illiyet bağı bulunmadığını, zararın çiftçilerden talep edilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; bozma sonrası alınan ek bilirkişi raporu benimsenerek istemin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; davanın redddine ilişkin verilen ilk kararın, Dairemizin 10/09/2015 gün, 2015/8903 esas ve 2015/9618 sayılı ilamı ile ''... yerel mahkemece yukarıda açıklanan hususlar da dikkate alınıp işin esası incelenerek, davacı kurumun zarara uğratılmasında kimlerin sorumlu olduğu, kusur durumlarının ne olduğu, alınan taahhütnameler gereğince bu zararlara mahsuben çiftçilerden herhangi bir tahsilat yapılıp yapılmadığı araştırılarak ve belirtilen bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilerek oluşacak

sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı biçimde karar verilmiş olması...'' nedeniyle bozulmasına karar verildiği, mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilerek bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı, ek raporda, gerek ceza davasında yer alan belgeler gerekse huzurdaki dava dosyası kapsamına göre davalının neden olduğu kamu zararı toplamının 332.726,57 TL olduğu, bu tutarın teşvikten faydalanan kişilere ait dosyaların tek tek listelenmesi sonucu bulunduğunun bildirildiği,

fakat dava dosyası ve ceza dosyası içeriğinde teşvikten faydalanlara ilişkin davaya konu zararın hesaplanmasına yarar yeterli bilgi ve belgenin bulunmadığı, bilirkişi tarafından hesaplanan ve hüküm altına alınan zarar miktarının ne şekilde ve nasıl hesaplandığının denetlenebilir nitelikte olmadığı ve raporun yetersiz ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır.

Şu durumda, Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında Bakanlar Kurulu kararı uyarınca davaya konu dönemde teşvikten yararlanan kişilere ilişkin işlem dosyalarının, ödemeye ilişkin banka kayıtlarının ve İdare tarafından hazırlanan teftiş raporu ile rapora dayanak tüm bilgi ve belgelerin dosya arasına alınması,

10/05/2000 tarihli Bakanlar Kurulu kararı uyarınca haksız ödendiği tespit edilen destekleme ödemelerinin ilgilisinden 6183 sayılı yasa gereğince tahsil edilmek üzere Vergi Dairesine intikal ettirileceği düzenlemesi karşısında alınan taahhütnameler gereği bu zararlara mahsuben çiftçilerden herhangi bir tahsilat yapılıp yapılmadığı hususunun araştırılması ve sonrasında yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak kusur durumunun ve zarar miktarının belirlenmesi gerekir.

Ayrıca iş yoğunluğu, personel yetersizliği, arazilerin çokluğu ve tapusuz arazilerde tespit güçlüğü gibi durumlar nazara alınarak, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43. ve 44. (6098 sayılı TBK’nın 51. ve 52.) maddeleri gereği hakkaniyet indirimi hususunun da gözetilmesi gerekir. Açıklanan nedenlerle eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.