Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2017/4842 K.2018/6449

Davacılar ... Süt Üreticileri adına Denetçiler ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 06/04/2015 gününde verilen dilekçe ile kurum zararı nedeniyle alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 54. maddesinin son fıkrası gereğince davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 16/06/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kurum zararı nedeniyle alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 54. maddesinin son fıkrası gereğince, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili; Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yapılan teftiş doğrultusunda düzenlenen 18/02/2015 tarihli inceleme raporunda, yönetim kurulu eski üyesi olan davalıların eylemleri nedeniyle birliğin zarara uğratıldığının tespit edildiğini ve 27/02/2015 tarihli olağan genel kurul kararı ile müvekkili olan denetçilere, zararın tahsili için yetki verildiğini beyan ederek, davalıların eylemleri nedeniyle oluşan kurum zararının belirsiz alacak talepli olarak tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalılar, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece; davacı denetçilere, davalılar hakkında dava konusu zararı doğuran eylemin konu ve kapsamını somut olarak gösteren bir sorumluluk kararı alınması ya da açılan işbu davaya muvafakat verilmesine ilişkin genel kurul kararının sunulması için kesin süre verildiği, 24/04/2016 tarihli olağanüstü genel kurul kararı ile yargılamaya devam edilmesine muvafakat verilmemesine karar verildiği gerekçesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 54. maddesinin son fıkrası gereğince, kesin süre içinde genel kurul kararının sunulmaması nedeniyle “davanın açılmamış sayılmasına” karar verilmiştir.

Bir sübjektif hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı (aktif dava ehliyeti) da o hakkın sahibine aittir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartı olarak düzenlenmiş ve 115. maddesinde de mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı, noksanlığın giderilmesi mümkün değilse süre vermeye gerek olmaksızın, dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Dosya kapsamından.

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yapılan teftiş doğrultusunda, yönetim kurulu eski üyesi olan davalıların eylemleri nedeniyle birliğin zarara uğratıldığının tespit edilmesi üzerine, 27/02/2015 tarihli olağan genel kurul kararı ile denetçilere, zararın tahsili için yetki verildiği ancak 24/04/2016 tarihli olağanüstü genel kurul kararı ile eldeki yargılamaya devam edilmesine muvafakat verilmemesine karar verildiği, bu nedenle de yukarıda açıklanan yasal düzenleme gereğince birlik adına işbu davayı açan davacıların, aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Şu durumda, davanın, aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile “ davanın açılmamış sayılmasına” karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.