Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2017/4940 K.2018/4937

Davacı ...Büro Gereçleri San. ve Tic.

A.Ş. vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğerleri aleyhine 17/02/2002 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalı ... hakkında davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine, davalı ...'e yönelik dava atiye bırakıldığından bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar hakkındaki davanın kısmen kabulüne dair verilen 25/05/2017 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalı ...Ş. vekili tarafından, duruşmasız olarak incelenmesi de davacı vekili ile davalılar ...İnşaat ve Ticaret Ltd.

Şti., Güriş İnşaat ve Mühendislik A.Ş., ve ... İnşaat Taahhüt Harfiyat Ltd. Şti. vekilleri tarafından istenilmekle daha önceden belirlenen 29/05/2018 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davalı şirket vekili Avukat ... geldi, karşı taraftan davacı şirket adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanı sözlü açıklaması dinlendikten sonra tarafa duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın grüşülmesine geçildi.

Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bendin kaspamı dışında kalan temyiz itirazları

ile reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde; Dava, haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı ... hakkındaki davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine, davalı ....’e yönelik dava atiye bırakıldığından bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar hakkındaki davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalılar...Proje Uluslararası A.Ş, ...İnş. ve Tic. Ltd. Şti.,

Güriş İnş. ve Mühendislik A.Ş.,... İnş. ile Taah. A.Ş. ve ... İnş. Taah. Hafriyat Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalıların üstlendiği metro tünel inşaatı yapımı sırasında meydana gelen göçük sonucu işyerinin zarar gördüğünü, bir kısım malzemelerinin göçük nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini ileri sürerek, uğradığı zararın ödetilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı ... yönünden yargı yolu nedeniyle davanın usulden reddine, davalı ....’e yönelik dava atiye bırakıldığından bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; benimsenen bilirkişi raporları doğrultusunda bir kısım davalılar yönünden istemin kısmen kabulü ile, işyerinin nakli için yapılan masraflar, zarar gören malzeme bedeli ile çalışılamayan sürede işçilere ödenmek zorunda kalınan ücret ile SSK primlerinin ve kira giderininin davalılardan tahsiline hükmedilmiş, mahrum kalınan gelire ilişkin talep ise reddedilmiştir.

Dosya içeriğinden; davalılar tarafından inşa edilen metro tünel inşaatının çökmesi üzerine davacının fabrikasının ve yemekhane binasının kullanılamaz hale geldiği, yıkım tehlikesi nedeniyle Belediye Başkanlığı tarafından binanın tahliye edildiği, göçük altında kalan yemekhane binasında bulunan malzemelerin tamamen zarar gördüğü, tespit raporunda davacının fabrikasının yeni yerine nakli, elektrik ve makine parkının kurulması ve faaliyete geçirilmesi için gerekli olan sürenin 30 gün olarak belirlendiği, davacının, zarar gören malzemeleri nedeniyle ve bu 30 gün sürede çalışamaması nedeniyle mahrum kaldığı geliri ile çalışamadığı bu süre zarfında işçilerine ödemek zorunda kaldığı ücret ve SSK primleri nedeniyle uğradığı zararın tazmini isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Hükme esas bilirkişi raporunda; davacıya ait şirketin 2001 yılına ait kanuni defterlerinin ibraz edilememesi nedeniyle inceleme yapılamadığı, davacı firmanın bilanço ve gelir tablosu görülemediğinden çalışılamadığının iddia edildiği 30 günlük süre için, yoksun kalınan gelirin hesap edilemediği mütalaa edilmiştir.

Kural olarak, gerçek zarar hüküm altına alınmalıdır. (818 sayılı BK'nın 42. maddesi, 6098 sayılı TBK'nın madde 50. maddesi). Bu da, zararlandırıcı eylemden önceki durum ile sonrası arasındaki farktan ibarettir. Ancak; hakim, durumun özelliğini ve kusurun ağırlığını da gözetmekle yükümlüdür (TBK. madde 51/1). Yasa koyucu, bu hükümle hakime, her somut olayın özelliğine göre tazminatın kapsamını belirleme ve hakkaniyet çerçevesinde TMK'nın 4. maddesi uyarınca takdir yetkisini kullanma imkanını, daha da ötesinde görevini vermiştir. Hakim burada, karşılıklı yararlar dengesini de göz önünde tutacaktır.

Davaya konu olayda, davacı firmanın işletme kapasitesi nazara alınarak 30 günlük sürede elde edebileceği net gelir, uzman bilirkişi heyetinden alınacak rapor ile belirlenmelidir. Belirlenemediği takdirde, mahkemece, 818 sayılı BK'nın 42. maddesi (6098 sayılı TBK'nın madde 50. maddesi) nazara alınarak hüküm tesis edilmesi gerekir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

3-Davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a-Davacı, çalışamadığı 30 günlük sürede işçilerine ödemek zorunda kaldığı ücret ve SSK primlerinin de davalılardan tahsilini istemiştir. Dairemizce davalının çalışamadığı 30 günlük süre yönünden mahrum kaldığı gelirin hesaplanması ve mahkemece hüküm altına alınması yönünden davacı yararına bozma yapıldığı gözetildiğinde, davacı firma yönünden maliyet oluşturan işçilik ücretlerinin ve SSK primlerinin tazminat olarak hüküm altına alınması doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

b-Davacı, dava dilekçesinde zarar gördüğü döneme ilişkin kira gideri isteminde bulunmamıştır. Mahkemece, davacının talebi olmamasına rağmen 588,58 TL kira giderine hükmedilmiştir.

6100 sayılı HMK’nın 26. (HUMK’un 74.) maddesi uyarınca hâkim, tarafların talep ve sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Kira gideri talebi olmamasına rağmen kira giderine hükmedilerek talebi aşar şekilde karar verilmesi doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

c-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; zarar kalemlerinin olay tarihi 19/09/2001 tarihi ile davanın yenilenme tarihi olan 09/12/2014 tarihi arasındaki reeskont faizi hesaplanmış ve mahkemece faizi ile birlikte belirlenen tazminat miktarlarının olay tarihi 19/09/2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir. Bu durum, faize faiz yürütülme yasağına aykırılık oluşturduğundan kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.