Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2017/677 K.2017/3030

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve ... aleyhine 09/03/2015 gününde verilen dilekçe ile ilçe yönetiminin seçime götürülmesini sağlamak üzere kayyım atanmasının istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalı ... hakkında davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalı ... hakkında davanın kabulüne dair verilen 10/06/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, ilçe yönetiminin seçime götürülmesini sağlamak üzere kayyım atanması istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı ... hakkında davanın husumet nedeni ile reddine ; diğer davalı ... hakkında davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı,kararı ile 19/01/2015 tarihinde görevden uzaklaştırıldığını, 28/01/2015 tarihind maddesi gereğince yeni üyelerin atanmasına karar verildiğini, Tüzüğün 44. Maddesi gereğince ilin 45, ilçenin ise 30 gün içinde genel kurul toplantısı yapıp organın üyelerini seçmesi gerektiği, dava tarihine kadar seçimin ve kongrenin yapılmamış olduğu,sayılı maddesi gereğince kongre için toplantıya çağrı yapılması için en az üç kişilik kayyım atanması isteminde bulunmuştur.

Davalı ..., İl Başkanlıklarının dava ehliyeti olmadığından davanın husumet nedeniyle reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... vekili, ilçe yönetimine yapılan atamanın parti tüzüğünün 42/D-2 maddesi uyarınca yapıldığını bu yönetim kurulunun geçici yönetim kurulu olmadığından kongre çağrısı yapma zorunluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 20/9. maddesinin "İlçe başkanı ile ilçe yönetim kurulu ilçe kongresince seçilir" hükmünü içerdiği ve anılan hükmün emredici nitelikte bir hüküm olduğu,

yönetim kurulu ve başkan ataması gerçekleştirdiği, ancak maddesine aykırı olduğu, merkez veya il yönetimine ilçe yönetim kurulu atamasına ilişkin kanunen tanınmış bir yetkinin bulunmadığı, kanunen tanınmayan bir yetkinin tüzük ile düzenlenemeyeceği, yasanın amir hükümlerinin, ancak yasama organı tarafından değiştirilebileceği, bu nedenle tüzüğün 42/D-2 maddesinin kendiliğinden geçersiz olduğu ve tüzük yerine doğrudan yasa maddesinin uygulanması gerektiği,

Üst-hukuk normuna (Anayasa’ya veya yasaya) açıkça aykırı olan tüzüğün herhangi bir nedenle iptal edilemese dahi mutlaka yasanın uygulanacağı gerekçesiyle 2820 sayılı yasanın 121. maddesine yollamasıyla Türk Medeni Kanunu 75 maddesi gereğince yönetim kurulu, genel kurulu toplantıya çağırmazsa Sulh Hukuk Hakiminin üç üyeyi bu iş için kayyım olarak atamasının yasa gereği olduğu belirtilerek Türk Medeni Kanunu 75/2 maddesi uyarınca, Ceylanpınar İlçe Teşkilatı yönetimi seçimlerinin yapılacağı kongreyi toplamak üzere TMK 75/2 maddesi uyarınca üyelerinden ..., ... ve ...'ın kayyım olarak atanmalarına ve bu şekilde davanın kabulüne,

davalı ... husumet ehliyeti olmaması nedeniyle İl Yönetimi yönünden açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesiyle ; ... tarafından 19/01/2015 tarihinde görevden alındığı; akabinde 28/01/2015 tarihinde uyarınca atama yapıldığı anlaşılmıştır.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 20/9. maddesi “İlçe başkanı ile ilçe yönetim kurulu ilçe kongresince seçilir. İlçe başkanı ile ilçe yönetim kurulunun; seçim şekli ve il yönetim kurulunca veya merkez karar ve yönetim kurulunca hangi hallerde ve nasıl işten el çektirileceği ve geçici yönetim kurulunun nasıl oluşturulacağı parti tüzüğünde gösterilir.” hükmünü içermektedir.

CHP tüzüğünün 42/D-2. maddesi “Ancak; düşme tarihinde, herhangi bir seçim ya da referandum tarihine 6 ay veya daha az bir zaman kaldığı takdirde Merkez Yönetim Kurulu doğrudan ya da il yönetim kurulu görevlendirerek gecikmeden yeni bir yönetim kurulu oluşturur. Bu durumda cinsiyet ve gençlik kotası uygulanır.” şeklinde düzenlenmiş olup halen yürürlüktedir.

Bu durumda, mahkemece, davalı ... Başkanlığının parti tüzüğünün 42/D-2. Maddesinin somut olayda uygulanarak davanın reddi gerekirken yanılgılı gerekçeyle tüzüğün ilgili maddesinin maddesine aykırı olduğu düşünülerek davanın kabulü ile kayyım atanmasına karar verilmiş olması doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.