Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2018/1989 K.2018/4693

Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve ... aleyhine 25/09/1995 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat, birleşen davada 23/03/1999 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; HUMK'un 409/5. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 13/12/2004 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Asıl ve birleşen dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili; 28/03/1994 tarihinde davalılardan ...’nin kullandığı ve diğer davalı adına kayıtlı bulunan aracın müvekkillerinin murisi Hanife Kaplan’a çarparak ölümüne sebebiyet verdiğini belirterek, asıl davada maddi tazminat, birleşen davada ise maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Davalılar asıl davaya cevap vermemişler, davalılardan ... vekili birleşen davaya verdiği cevapta, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; dosyanın işlemden kaldırıldığı 10/09/2004 tarihinden itibaren üç aylık süreden fazla bir zaman geçtiği halde yenilenmediği gerekçesiyle, HUMK’nun 409/5. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK’nun 409/1. maddesinde “Oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir” hükmü, aynı Kanunun 409/3. maddesinde “Yukarıdaki fıkralar hükmü gereğince dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir.

Yenileme dilekçesi, oturum gün, saat ve yerini bildiren çağrı kağıdı ile birlikte taraflara tebliğ olunur” hükmü, 409/4. maddesinde, “Dava dosyasının işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenilenirse yeniden harç alınır. Bu harç yenileyen tarafından ödenir ve karşı tarafa yükletilemez.

Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, yeni bir dava sayılmaz” hükmü, 409/5. maddesinde “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır” hükmü, HUMK’nun 161. maddesinde ise “....Müddet hafta veya ay olarak tayin edilmiş ise başladığı güne son hafta veya ayda tekabül eden günün tatil saatinde biter...” hükmü yer almaktadır.

Dosya kapsamından; dava dosyasının 10/09/2004 tarihinde HUMK’nun 409/1. maddesi gereğince işlemden kaldırıldığı, dosya işlemden kaldırıldıktan sonra davacılar vekilinin Havran Asliye Hukuk Mahkemesi kanalıyla Mahal Mahkemesine 3 aylık yasal sürenin son günü gönderdiği 10/12/2004 havale tarihli dilekçesi ile yenileme talebinde bulunduğu, dilekçeye yenileme harç makbuzu ve tebligat pulunun da eklendiği, yenileme dilekçesinin mahal mahkemesine 17/12/2004 tarihinde ulaştığı, ancak mahkemece verilen 13/12/2004 tarihli kararla 3 aylık yasal süre içinde yenileme talebinde bulunulmadığından davanın açılmamış sayılmasına dair hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Şu halde mahkemece; davacılar vekilince 10/12/2004 havale tarihli dilekçesiyle süresi içinde yenileme talebinde bulunulduğu halde, 3 aylık yasal süre içinde yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden, kararın bozulması gerekmiştir.