Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2018/2253 K.2019/2297

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 23/10/2017 gün ve 2015/12580-2017/6247 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’un 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; davalının temyizi üzerine hüküm, Dairemizin 23/10/2017 gün, 2015/12580 esas ve 2017/6247 karar sayılı ilamı ile bozulmuş; davacının kararın düzeltilmesi istemi üzerine dosya yeniden incelenmiştir.

Davacı kurum vekili, davacının mülkiyetinde bulunan binanın enerji güç artırımının yapılması amacıyla talep edilen kazı ruhsatı için davalının ücret talep ettiğini, ücretin ödenmemesi halinde ruhsat verilmeyeceğinin beyan edildiğini, işin acil olması nedeniyle ücretin ödenmek durumunda kalındığını, 5502 sayılı...... Kanunu’nun 36. maddesine göre müvekkili Kurumun belediyeler nezdindeki işlemlerden dolayı alınması gereken ücret ve katılma payından muaf olduğunu belirterek, ihtirazi kayıtla ödenen kazı ruhsat ücretinin iadesini talep etmiştir.

Davalı vekili; Altyapı ...... Merkezi ...... Usul ve Esasları Yönetmeliğinin 14. maddesinin f bendi uyarnca davacı kurumdan zemin tahrik ücreti olarak alınan bedelin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; bilirkişiden alınan 26/01/2015 tarihli rapor benimsenerek, 5502 sayılı...... Kanunu’nun 36. maddesi gereğince davacı Kurumun belediyeler nezdinde yapılan işlemler nedeniyle ücret ve katılma payından muaf olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekilinin temyizi üzerine; Dairemizin 23/10/2017 gün, 2015/12580 esas ve 2017/6247 karar sayılı ilamı ile 3533 sayılı Kanun’un 1. maddesi gereğince genel, katma ve ...... ......lerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı ......e veya belediyelere yahut ...... idarelere ait olan daire ve müesseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanların, o Kanun’da yazılı tahkim usulüne göre çözümleneceği, tarafların durumu gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiğinden mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına, bozma nedenine göre diğer yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına oyçokluğuyla karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; davalı ... Başkanlığının 3533 sayılı Kanun kapsamında olduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır. Davacı ...’nun hukuki statüsüne gelince; mecburi tahkim öngören 3533 sayılı Kanun’un 1. maddesi; “Umumi, mülhak ve hususi ......lerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı ......e veya belediye veya hususi idarelere aid olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilirler” hükmünü içermektedir. Bir uyuşmazlığa 3533 sayılı Kanun hükümlerine göre bakılabilmesi için, davanın her iki tarafının da Kanunun birinci maddesinde sayılan ... kurumundan olması ve uyuşmazlığın adli yargının görev alanı içerisinde bulunması gerekir.

5502 sayılı...... Kurumu Kanunu’nun 1. maddesinde; “bu kanun ile Kuruma görev ve yetki veren diğer kanunların hükümlerini uygulamak üzere; ... tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali açıdan özerk, bu Kanunda hüküm bulunmayan durumlarda ...... hukuk hükümlerine tabi...... Kurumu kurulduğu. Kurumun, ...... ve...... Bakanlığının ilgili kuruluşu olduğu” bildirilmiştir. Aynı Kanunun 54. maddesinde ise, kurumun merkezi yönetim ......sinden başka gelirlerinin de bulunduğu açıklanmıştır.

Diğer yandan. 01/01/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5018 sayılı ...

Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 2. maddesinde; bu Kanunun, merkezi yönetim kapsamındaki ... idareleri,...... kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki ... idarelerinin mali yönetim ve kontrolünü kapsadığı açıklanmış, 3/d maddesinde, münhasıran bu Kanun’un uygulanmasında...... kurumlarının, bu Kanuna ekli (IV) sayılı......de yer alan ... kurumlarını ifade ettiği belirtilmiş, Kanuna ekli (I) sayılı......de Genel ...... Kapsamındaki ...

İdareleri, (II) sayılı......de ...... ......li İdareler, (III) sayılı......de Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar sıralandıktan sonra (IV) sayılı......de...... Kurumları olarak 5502 sayılı Kanunla kurulan...... Kurumuna yer verilmiştir. Söz konusu yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, Genel ...... Kapsamındaki ...

İdareleri ile ...... ......li İdareler arasında yer almayan davacı Kurumun 3533 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığı belirgin olup, uyuşmazlığa mecburi hakem sıfatıyla bakılmasının doğru olmayacağı anlaşılmaktadır. Bu haliyle, uyuşmazlığın çözümünde mahkemenin görevli olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin karar düzeltme istemi kabul edilmeli, Dairemizin 23/10/2017 gün, 2015/12580 esas ve 2017/6247 karar sayılı bozma kararı kaldırılarak işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Dosyanın esası incelendiğinde; dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlerle, ......likle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerekmiştir.