Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2018/3183 K.2018/5706

Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... Türkiye Şubesi ve ... Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ aleyhine 24/04/2006 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın bir kısım davacılar yönünden aktif husumetten bir kısım davacılar yönünden esastan reddine dair verilen 22/11/2013 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi bir kısım davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, Dairemizin 09/06/2015 gün ve 2014/15175-2015/7659 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir.

Süresi içinde davalı ... ... Türkiye Şubesi vekili tarafından kararın düzeltilmesinin istenilmesi üzerine, Dairemizin 27/10/2016 gün 2016/5289 esas, 2016/10532 karar sayılı ilamı ile öncelikle; gerekçeli karar, davacı yanın temyiz dilekçesi ve Dairemizin

yukarıda esas ve karar numarası verilen bozma ilamının davalı ...'a (Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ) tebliği için dosyanın mahal mahkemesine geri çevrilemesine karar verilmiştir. Adı geçen davalıya yapılan tebligat neticesinde, davalı vekili tarafından dosyaya temyiz dilekçesi sunulmuştur.

Davalı ...'IN temyiz istemlerinin öncelikle değerlendirilmesi gerektiğinden, geri çevirme kararımız üzerine yapılan tebligatın da usulüne uygun olmadığı anlaşılmakla süresinde olduğu kabul edilen temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra bir kısım davacılar vekilinin temyiz itirazlarının daha önce incelenip yerel mahkeme kararının temyize gelen davacılar yönünden bozulmuş olması da dikkate alınarak; davalı ...'ın temyiz itirazlarının incelemesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Davacılar, geçimlerini balıkçılık yaparak sağladıklarını, davalıların faaliyetleri nedeniyle avlanılması yasak bölge ilanı sonucunda avlanma sahalarının daraldığını, bazı balık türlerinin tamamen ortadan kalktığını, bazı balık türlerinin ise miktar itibariyle son derece azaldığını, ...Terminalinin inşa edildiği bölgede üreyip yaşayan Jumbo ve benekli karides diye tabir edilen ekonomik değeri yüksek olan bu balık türü ile ...'un üreme alanlarının tamamen tahrip edildiğini, bölgenin ekolojik dengesinin bozulduğunu belirterek maddi tazminat isteminde bulunmuşlardır.

Davalı ... ... Türkiye Şubesi tarafından, davanın reddedilmesi gerektiği savunulmuştur. Dosyada, diğer davalı ... adına sunulmuş bir cevap dilekçesi ise bulunmamaktadır.

Mahkemece, davacılardan ..., ... ve ... yönüden davanın esastan, diğer davacılar yönünden aktif dava ehliyeti bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesi ve Anayasa'nın 36. maddesine göre, herkes, yasal yollardan faydalanarak yargı yerleri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Adil yargılanma hakkı, HMK'nin 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkını da kapsar. Anılan maddeye göre bu hak, yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir. Hukuki dinlenilme hakkına aykırılık, kanun yolu incelemesinde re’sen dikkat alınır ve bozma sebebidir.

Somut olaya gelince; dosyanın incelenmesinden, dava dilekçesinin 13/06/2006 tarihinde, davalı ...'a ".../..." adresinde, "Birlikte aynı adreste çalışan haberleşme memuru Haluk Karaçay'a tebliğ edildi" şerhiyle, yine aynı adrese yeniden çıkarılan dava dilekçesinin "... AŞ. ile beraber ve sürekli aynı konutta ikamet ettiğini beyan eden tebellüğe ehil haberleşme memuru ...'a tebliğ edildi" şerhi ile 01/08/2006 tarihinde tebliğ edildiği, adı geçen davalı adına dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı, vekil görevlendirilmediği, duruşmaların takip edilmediği, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunun davalı ... adına, diğer davalı ... şirketinin vekili olan avukata tebliğ edildiği, yargılamanın davalının yokluğunda sürdürülüp sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

Gerek dava dilekçesi tebliği, gerekse yargılama sırasında davalı ... adına yapılan diğer tebligatlar usulüne uygun olmayıp davalının hukuki dinlenilme ve savunma hakkı ihlal edilmiştir. Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmeli, savunma hakkı kullandırılmalı ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. Açıklanan yön gözetilmeksizin hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden, Dairemizin 09/06/2015 gün, 2014/15175 esas, 2015/7659 karar sayılı bozma ilamına ilave olarak kararın davalı ... yararına bozulması gerekmiş, davalı ... ... vekilinin karar düzeltme istemlerinin ise, bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.