Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2018/3768 K.2018/7228

Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... AŞ ve diğerleri aleyhine 16/11/2009 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda davalı ... Yapı ve Sanayi Anonim Şirketi'ne yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalılar... Petrolcülük AŞ ve ... İnşaat Sanayi Turizm ve Tic.

AŞ'ye yönelik davanın kısmen kabulüne dair verilen 06/06/2017 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından, duruşmasız olarak incelenmesi de davalı ... AŞ vekili tarafından istenilmekle daha önceden belirlenen 10/04/2018 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davalı şirket adına gelen olmadı, karşı taraftan davacılardan asil ... geldi. Diğer davacılar adlarına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanın sözlü açıklaması dinlendikten sonra tarafa duruşmanın bittiği bildirildi. Davalı ... vekiline gerekçeli kararın tebliği için dosyanın mahalline geri çevrildiği, eksikliğin giderildiği anlaşıldı. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hâkimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kâğıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalıların diğer temyiz itirazlarına gelince;

a) Dava, haksız fiil nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı ...'ye yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalılar ... Petrolcülük AŞ (... Petrolcülük) ve ... İnş. San. Tur. ve Tic. AŞ'ye (... İnşaat) yönelik davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar... Petrolcülük ve ... İnşaat tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, maliki oldukları ... İlçesi, 1308 ada, 23 parselde bulunan apartmanın, davalı ...-... Adi Ortaklığı tarafından yapılan tünel kazısı ve sonrasında diğer davalı ... tarafından bitişik parselde yapılan otel inşaatı sırasında hasar gördüğünü iddia ederek bu nedenle uğranılan zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, davacılara ait taşınmaza davalılar ...Petrolcülük ve...-... Adi Ortaklığı tarafından yapılan çalışmalar sırasında zarar verildiği, birinci bozma ilamında vurgulanan eksikliklere yönelik düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, ikinci bozma ilamında belirtilen hususta yapılan değerlendirme sonucunda davanın tarafı olan ...'nin pasif husumetinin bulunmadığı gerekçeleriyle yukarıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.

Mahkemenin 26/07/2011 tarihli ilk kararı, Dairemizin 18/12/2012 gün, 2011/14644 esas, 2012/19546 karar sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Bozma ilamında; mahkemece karara esas alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı, somut olayla ilgili ayrıntılı ve yeterli bilgi içermediği, yan parseldeki otel inşaatı ile taşınmazın altındaki tünel kazısının varlığı gözetilerek davacıların taşınmazındaki zararın, hangi çalışma yahut çalışmalar nedeniyle meydana geldiğinin bilimsel verilerle ortaya konulması gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak İTÜ İnşaat Mühendisliği öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 30/06/2014 tarihli raporda; binada hasarların oluşmasında özellikle otel inşaatının etkili olduğu, tünel kazısının da etkisinin bulunduğu, davacılara ait binanın deprem yönetmeliği koşullarını sağlamamasının da zararın artmasına neden olduğu belirtilmiş, 27/02/2015 tarihli ek raporda ise; ilk rapordaki görüşlerinde değişiklik olmadığı mütalaa edilmiştir.

Anılan raporlara dayanılarak kurulan 07/05/2015 tarihli ikinci hükümde; tazminattan tüm davalı şirketler zincirleme olarak sorumlu tutulmuşlardır. Dairemizce bu karar, usûli nedenlerle bozulmuş, bozma nedenine göre davalıların esasa yönelik temyiz itirazları incelenmemiştir.

Mahkemece, Dairemizin araştırmaya yönelik ilk bozma ilamına uyulmasına karşın, bozmanın gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. İlk yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile birinci bozma ilamı sonrası alınan bilirkişi raporu arasında, davaya konu zararın oluşumuna tünel kazısının etkisi hususunda çelişki oluşmuştur.

Öte yandan, tünel kazısı ile ilgili olarak idari yargı ve adli yargı yerinde başka şahıslarca açılan ve bir kısmı derecattan geçerek kesinleşen davalarda zararın oluşumuna ilişkin farklı sonuçlara ulaşılmıştır.

Şu halde mahkemece; konusunda uzman başka bilirkişilerden oluşacak bir heyetten, raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek, zarar nedenlerini karşılaştırmalı, bilimsel ve teknik olarak açıklayacak nitelikte bir rapor alınmalı, zararın oluşma nedeni tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. Hükmün açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

b) Mahkemece, ilk yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunun, zararın miktarı hususunda derecattan geçerek kabul gördüğü gerekçesiyle bu miktar üzerinden hüküm kurulmuştur. Ancak, ilk bozma ilamında raporun, uyuşmazlığın çözümü için yeterli olmadığı açıklandığı gibi, bozma nedenine göre davalıların temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmediği de belirtilmiştir.

Hükme esas alınan 11/01/2011 tarihli rapor, tazminatın hesaplanması hususunda da hüküm kurmaya elverişli değildir. Bilirkişilerce, davaya konu zararın onarım ve/veya güçlendirme ile giderilip giderilemeyeceği, giderilebilecek ise bunun (eski hale getirmenin) bedelinin ekonomik olup olmadığı, diğer bir deyişle yapının yeniden yapılma bedelinden düşük olup olmadığı tespit edilmelidir.

Yeniden yapım bedelinin, eski hale getirme bedelinden az olduğu sonucuna ulaşılması halinde, binanın yaşı ve özellikleri gözetilerek yıpranma payı belirlenmeli ve zarar kapsamından mahsup edilmelidir. Ayrıca yapıda imalat hatası bulunup bulunmadığı, var ise bunun zararın oluşumuna etkisi değerlendirilerek davacı yana müterafik kusur izafe edilip edilmeyeceği de açıklanmalıdır.

Hüküm kurmaya yeterli ve elverişli bulunmayan bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

c) Mahkemece, davanın 60.000,00 TL üzerinden ikame edildiği, ancak 2009/544 esas sayılı ilk kararın ardından harcın, hükmedilen tüm miktar yönünden davalılardan tahsil edildiği, eksikliğin tahsilat ile giderildiği, davacıdan yeniden harç alınmasının Hazine lehine sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet vereceği gerekçesiyle toplam 273.384,00 TL'nin tahsiline karar verilmiştir.

Davacı yanca, dava değerinin ıslah edildiğine yahut ek dava açıldığna dair beyan ve talep bulunmadığı halde talebi aşar şekilde hüküm kurulmuştur. HMK’nın 26. maddesi uyarınca hâkim, tarafların talep ve sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Açıklanan nedenle de kararın bozulması gerekmiştir.