Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2018/4095 K.2019/2129

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 09/05/2014 gününde verilen dilekçe ile itirazın iptali istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 05/03/2015 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, sulama bedeli alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, sulama bedelini ödemediği için davalı aleyhine takip başlattıklarını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptali ile %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsilini istemiştir.

Davalı, dava konusu yerde sulama yapmadığını, davacı birliğin sulama yapmadığı halde ücret tahakkuk ettirdiğini, ayrıca kendi imkanlarıyla motopomp ile sulama yapmaya elverişli bir su kuyusu açtırarak ...... suyundan yararlandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu 183 ada 23 numaralı parselin davalının kardeşi tarafından kullanıldığını,söz konusu parsele ait sulama borcunun davalının kardeşi tarafından ödendiğini, 184 ada 12 numaralı parselin ise yarısının davalı tarafından kullanıldığını, ...... sulaması ile taşınmazın sulandığını, 168 ada 9 numaralı parseli davalının kullandığını ancak bu taşınmaza ilişkin sulama yapılmadığını, 147 ada 11 numaralı parsel ile 221 ada 17 numaralı parselin davalı tarafından kullanılmadığını, 147 ada 12 nolu parsel,

151 ada 1 numaralı parsel ile 136 ada 6 numaralı parseli davalının kullandığı ancak sulama yapılmadığını,136 ada 7 numaralı parselin bir kısmının üç yıl önce davalı tarafça kullanıldığı, davalının sulama kanallarını kullandığının dosya kapsamından sabit olmadığını, davacı tarafın ileri sürdüğü iddianın sübuta ermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bakanlar Kurulu kararı ile kurulan sulama birlikleri, 6200 sayılı ...... İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, 1580 sayılı (mülga) ve 5393 sayılı Belediyeler Kanunu, 442 sayılı Köy Kanunu ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nda yer alan düzenlemelerle yönetilmiş, 22/03/2011 tarihinde ise 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu yürürlüğe girmiştir.

6172 sayılı Kanunun amacı; ülkenin su varlık ve kaynaklarının rasyonel kullanımı maksadıyla umumi sulardan faydalanmak üzere ...... İşleri Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan ya da inşa edilmesi planlanan sulama tesislerini gayelerine uygun şekilde kullanmak, işletmek, ......

İşleri Genel Müdürlüğünün onayını almak suretiyle işlettirmek, bu tesislerin bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunu yürütmek, tesisi geliştirmeye yönelik yeni projeler yapmak, yaptırmak veya tesisi yenilemekle görevli sulama birliklerinin kuruluşu, organlar ile görev ve yetkilerini düzenlemektir. Kanunun amacından da anlaşılacağı üzere; sulama birliklerinin en önemli görevlerinden biri ülkenin su varlık ve kaynaklarının rasyonel kullanımını sağlamaktır.

Bu amacın gerçekleştirilebilmesi için; yetki sahasındaki gerek yer altı, gerekse yer üstü suları üzerinde tasarruf ve tevzii yetkisinin sulama birliğine ait olduğunun kabulü gerekmektedir. Zira uygulamada yüzeye yakın suların çıkarılmasına 167 sayılı ......

Suları Hakkında Kanun uyarınca müdahale edilmemekte, dolayısıyla yer altı sularının kontrolsüz kullanımına yol açılmakta olduğu, cazibeli sular yönünden ise çiftçiler arasında eşitsizliğe neden olacağı ve sulama tesislerinin su temin ettiği göl havzasının kurumasına ve dolayısıyla birlik hizmetlerinin aksamasına yol açılabileceği anlaşılmaktadır. Diğer bir deyişle, ...... suyu kullanımının su rejimini doğrudan etkileyeceği açıktır.

Belirtilen nedenlerle, su kaynağı dışındaki diğer cazibeli sular ile sondaj sularının ücretlendirilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta, davalının arazilerini ...... suyu ile suluyor olması, sulama bedelinden muaf olduğu anlamına gelmemektedir. Yine 6172 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca sulama bedeli ödemek için birlik üyesi olmak da gerekmemektedir.

Bu durumda, mahkemece, davalı tarafından sulama yapılmayacağına ilişkin beyanının veya dilekçesinin bulunup bulunmadığının araştırılmak suretiyle işin esasının incelenip varılacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.