Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2018/5106 K.2019/4968

Davacı ... Genel Müdürlüğüne izafeten Manisa ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 27/06/2007 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 28/06/2018 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ... idaresi vekili, davalıya ait keçilerin muhtelif tarihlerde ağaçlandırma sahasında otlatıldığını, buna dair üç ayrı suç zaptı düzenlendiğini, sahada bulunan fidanların otlatma nedeniyle hayatiyetini kaybettiğini belirterek, oluşan zararın davalıdan tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalı duruşmadaki beyanında; keçilerinin ormana girmediğini iddia etmediğini ancak davacının belirttiği kadar fidan yemelerinin mümkün olmadığını belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkeme ilk kararında, davanın kısmen kabulü ile 12/03/2007 tarihli tutanak yönünden 53.747,24 TL, 08/08/2006 tarihli tutanak yönünden 55.322,82 TL ve 28/06/2006 tarihli tutanak yönünden 71.626,40 TL olmak üzere toplam 180.696,46 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Karar, davacı idare vekili ve davalı tarafından temyiz edilmiş.

Dairemizin 06/11/2012 gün, 2011/15662 esas ve 2012/16209 karar sayılı ilamıyla, yargılama sırasında cezaevinde hükümlü olan davalı hakkında vesayet kararı olup olmadığı araştırılmaksızın gıyabında yargılamaya devam edilerek hüküm tesisinin usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak usûlünce taraf teşkilinin sağlanmasının ardından yine her üç suç zaptı karşılığında toplam 180.696,46 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Karar, davacı idare vekili tarafından temyiz edilmiş, bu defa Dairemizin 07/09/2015 gün, 2015/9838 esas ve 2015/9499 karar sayılı ilamıyla davacı idarenin gerçek zararının tespiti için yeniden hesap raporu alınmak üzere bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak alınan bilirkişi raporunda bu defa davacı zararı her üç suç zaptı yönünden toplam 105.259,70 TL olarak tespit edilmiş ve mahkemece bilirkişi raporunda tespit edilen bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine de temyiz incelemesinde dosya esasına girilmeksizin, mahkemenin karar gerekçesi ile hüküm arasında çelişki bulunduğu belirtilerek, çelişki giderilmek üzere yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak çelişkinin giderilmesinin ardından davanın kısmen kabulü ile 28/06/2006 tarihli tutanak yönünden 29.341,28 TL, 08/08/2006 tarihli tutanak yönünden 22.171,18 TL, 12/03/2007 tarihli tutanak yönünden 53.747,24 TL olmak üzere toplam 105.259,70TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmiş ve karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflardan yalnız birinin temyizi halinde, Yargıtay, hükmü temyiz edenin aleyhine bozamaz. (Aleyhe bozma yasağı). Bundan başka, taraflardan yalnız birinin hükmü temyiz etmesi halinde, Yargıtay'ın (temyiz eden tarafın lehine olarak) verdiği bozma kararına uyan yerel mahkeme de artık, temyiz eden tarafın, önceki (bozulan) karara oranla daha aleyhine olan bir hüküm veremez. Buna da "aleyhe hüküm verme yasağı" denir.

Taraflardan yalnız birinin temyizi üzerine verilen bozma kararına uyan mahkemenin temyiz eden tarafın, önceki (bozulan) karara oranla daha aleyhine olan bir hüküm vermemesi ilkesi, usule ilişkin kazanılmış hak müessesesi ile de yakından ilgilidir." (Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Cilt;5, 2001, s; 4732 - 4737).

Şu halde ; yerel mahkeme kararı davacı lehine bozularak mahkemece Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verilmesine rağmen, davacının aleyhine olarak bozma sonrasında daha düşük miktarda tazminata hükmedilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.