Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2018/5423 K.2019/1537

Davacı ... Müdürlüğü vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 07/10/2009 gününde verilen dilekçe ile kurum zararı nedeniyle tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalılar ..., ..., ..., ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne dair verilen 25/11/2015 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili, davalılar ..., ..., ..., ... vekilleri ile davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Temyiz harcı eksikliğinin giderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesi sonucunda eksikliğin giderildiği anlaşıldı. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kurum zararı nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davalılar ..., ..., ..., ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalılar ..., ..., ..., ... vekilleri ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, müvekkili kuruma bağlı ... Ajans Müdürlüğündeki biri açık yığın deposu ve altısı kapalı siloya ilişkin olmak üzere toplam 613.153 kg buğday noksanlığına dayalı kurum zararının oluştuğunun 17/03/2009 tarihli ve 1/2009 sayılı Müfettiş İnceleme raporuyla tespit edildiğini, 6501003 nolu açık yığın deposundaki emtianın stokta kaldığı dönemde muhafaza veya satış esnasında ne şekilde gerçekleştirildiği belirlenemeyen eylemlerden (emtianın depoya boşaltılmaması,

kayıt harici depodan çıkarılması gibi) dolayı oluşan kurum zararından, zararın meydana geldiği dönemde emtianın zimmetlerinde olduğu belirlenen davalılardan ambar memuru ..., ajans amiri ..., eksper ..., ambar memuru ..., muhasebeci ..., ajans amiri ...’ten; kurum zararının ortaya çıktığı 1,5,6,3 nolu kapalı silolarda belirlenen zararın davalılardan ajans amiri ..., eksper ..., ambar memuru ... ve tartı memuru ...'dan.

4 ve 7 nolu kapalı silolarda belirlenen zararın ise davalılardan ajans amiri ..., elektrik teknisyeni ... ve ambar memuru ...’dan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, 04/06/2015 günlü bilirkişi raporu benimsenerek, davalılardan ...’ın çok kısa süreli görev yapması nedeniyle sorumluluğuna gidilemeyeceği, noksanlık yönünden açık ve kapalı siloların birlikte değerlendirilemeyeceği, davalılara görev ve sorumlulukları yönünde sorumluluk yüklenebilecek durumların belirlendiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile açık yığın deposunda oluşan zararın davalılar ..., ..., ... ve ...’ten, 1,6,3 nolu kapalı silolarda oluşan zararın davalılardan ..., ..., ... ve ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, diğer davalılar ..., ..., ... ve ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

1-Davalılardan ...’ın temyiz itirazları yönünden;

Dosyanın incelenmesinde; davanın Başmüfettiş ...’ın 17/03/2009 tarih ve 1/2009 nolu İnceleme Raporuna dayalı olarak açıldığı, inceleme raporuna göre davaya konu 6501003 nolu açık yığın deposuna ve 1,5,6,3 nolu silolara alımların 2006 yılında yapıldığı, 4 ve 7 nolu silolara alımların ise 2007 yılında yapıldığı, açık yığın deposunda satış işlemlerinin ise 06/12/2006-26/12/2007 tarihleri arasında yapılarak tasfiyenin gerçekleştiği ve % 9,52 oranında buğday noksanlığının tespit edildiği, 1 nolu silo kuyusunda noksanlık çıkması üzerine 15/02/2008 tarihinde kontrolör talep edildiği,

1,3,4,5,6,,7 nolu silolarda satış işlemlerinin ise 2008 yılında gerçekleştiği, 1 nolu kapalı depo hariç diğer kapalı depolardaki tasfiyenin teknik kontrolör nezaretinde yapıldığı, davalılar hakkında yürütülen herhangi bir soruşturma veya açılmış bir ceza davasının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Eldeki davada hükme esas alınan 04/06/2006 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde, 6 adet silo deposu ile 1 adet açık yığın deposunun tasfiye sonuçlarının birlikte değerlendirilemeyeceği, davaya konu bütün depolarda oluşan noksanlıkların ana sebebinin alım faaliyetinden kaynaklandığı, bu bağlamda noksanlığın alım sırasında yapılan mevzuat dışı davranışlardan kaynaklandığı (alım işleri yapılan ve alım belgesi düzenlenen hububatın ilgili depoya dökülmeyip kaçırılması veya alım sırasında alınması gereken önlemlerin alınmamış olması gibi), bu nedenle davaya konu ajansta hububatın alımında görevli personelin kusur ve ihmalinin bulunduğu,

işyerinde önceki yıllarda alımı yapılan hububatın stoklandığı depoların % 1’in altında noksanlıkla tasfiye edildiği dikkate alındığında davaya konu depolardaki aşırı noksanlıkların geçmiş yıllardaki bu ayarlamalardan da kaynaklandığının değerlendirildiği, ancak 5 nolu kuyudaki depo noksanlığının rutubet kaybı ile ilgili düzeltmeden dolayı fazlalığa geçmiş olması, 4 ve 7 nolu depolardaki depo noksanlıklarının da 8 nolu kaçıntı deposunda meydana gelen fazlalıkla ilgili olabileceği değerlendirilerek bu depolarda kurum zararının olmadığı belirlenmiştir.

Davalı ...’ın davaya konu ajansta ambar memuru olarak görevine 02/05/2007 tarihinde başladığı, anılan davalının sorumlu tutulduğu davaya konu açık yığın deposuna alımların ise 19/06/2006 günü başladığı ve 07/07/2006 günü bittiği, açık yığın deposunda satış işlemlerinin 06/12/2006-26/12/2007 tarihleri arasında yapılıp tasfiyenin gerçekleştirildiği, ne var ki dava konusu açık yığın deposuna ilişkin zararın 2006 yılındaki alımlardan kaynaklandığı anlaşıldığına göre, bu davalının görev yapmadığı süredeki zarardan sorumlu tutulması doğru olmamıştır.

Şu halde, mahkemece, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, açıklanan yönler gözetilmeksizin tazminatla sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının tüm, davalılardan ..., ..., ..., ...’nın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

3-Davalılar ..., ..., ..., ...’nın diğer temyiz itirazına gelince;

Dosya kapsamından; davaya konu depolarda tespit edilen aşırı noksanlıkların geçmiş yıllardaki ayarlamalardan kaynaklandığı, alım işlemi yapılan ve alım belgesi düzenlenen hububatın ilgili depoya dökülmeyip kaçırıldığı veya alım sırasında alınması gereken önlemlerin alınmamış olduğunun anlaşıldığı, davaya konu olayın gelişiminde davacı İdarenin gerekli kontrol ve denetimleri yaptırmadığı, bu durumun İdarenin de müterafik kusurunu oluşturacağı gözetilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususun dikkate alınmaması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.