Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2018/742 K.2018/2510

Davacı ... tarafından, davalılar ... Halk Partisi ... İl Başkanlığı ve ... aleyhine 27/07/2015 gününde verilen dilekçe ile ihtiyati tedbir istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; mahkemenin görevsizliğine dair verilen 11/08/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılardan ... Halk Partisi ... İl Başkanlığı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Talep, kayyım tayini kararı kesinleşinceye kadar 5 kişilik geçici kurulca ilçe teşkilatına üye kaydı alınması ve delege tespitinde bulunulmasının engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, ihtiyati tedbir istemi hakkında görevsizlik kararı verilmiş; hüküm, davalılardan CHP ... İl Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde, ... Halk Partisi ... İlçe Başkanıyla birlikte ilçe yönetiminin İl Yönetim Kurulu kararıyla görevden alınarak yerine geçici yönetimin atandığını, geçici yönetimin 30 gün içinde olağanüstü ilçe kongresini toplaması gerekirken toplamadığını, yasal sürenin de dolması nedeniyle yönetimin yeniden görevlendirme yapma yetkisinin de bulunmadığı, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 121. maddesi yollamasıyla 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 75. maddesi uyarınca isimlerini verdikleri 3 üyenin ilçe kongresini gerçekleştirmek üzere kayyım olarak görevlendirilmesine karar verilmesini istemiş, ayrıca 5 kişilik geçici yönetimin ilçe teşkilatına üye kaydı yapması ve delege tespitinde bulunmasının durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini de talep etmiştir.

Dosyanın incelenmesinde; asıl davanın açıldığı ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2015/923 esas sayılı dava dosyasında, ihtiyati tedbir isteminin bu dosyadan tefrik edilerek alacağı yeni esas numarası üzerinden tedbir talebinin değerlendirilmesine 11/08/2015 günü dosya üzerinden karar verildiği, ihtiyati tedbir isteminin kaydedildiği aynı mahkemenin eldeki temyize konu 2015/944 sayılı esas sayılı dosyada görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle, dava dilekçesinin görev yönünden reddine ve karar kesinleştiğinde dosyanın talep halinde görevli ve yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine yine dosya üzerinden karar verildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 390. maddesinde, ihtiyati tedbirin dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden, dava açıldıktan sonra ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden istenebileceği düzenlenmiştir. Bir başka ifadeyle, dava açıldıktan sonra davanın görüldüğü mahkemeden başka bir mahkemenin, dava konusu uyuşmazlıkla ilgili olarak ihtiyati tedbir kararı vermesi mümkün değildir.

Diğer taraftan ihtiyati tedbir yargılaması sonunda görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi halinde, dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi de mümkün olmayıp, talebin usulden reddedilmesi ile yetinilmesi gerekir. Zira, HMK’nun 20. maddesinde öngörülen gönderme prosedürü, davayı esas almıştır.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklanan yönler gözetildiğinde, mahkemece asıl davanın görüldüğü mahkemeden başka bir mahkemenin asıl talebe bağlı ihtiyati tedbir istemi hakkında vereceği kararın usul ve yasaya aykırı olacağının gözetilmemesi doğru olmamıştır.

Kayyım tayini istemine ilişkin asıl davanın görüldüğü ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2015/923 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; mahkemece davanın geri alınması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına 03/09/2015 günü karar verildiği görülmektedir. Asıl davanın görüldüğü mahkemece davanın geri alınması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuş olmakla, mahkemece konusu kalmayan ihtiyati tedbir istemi hakkında da karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerekirken, görevsizlik kararı verilmiş olması doğru olmamıştır. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.