Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2019/1177 K.2019/5731

Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 10/11/2008 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil nedeniyle maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 01/03/2016 günlü kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili, duruşmasız olarak incelenmesi de davalı ... tarafından adli yardım talepli olarak süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 25/12/2018 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davacılar vekili Avukat ... geldi, karşı taraftan davalılar adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanın sözlü açıklaması dinlendikten sonra tarafa duruşmanın bittiği bildirildi. Noksan ikmalinin ardından dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hâkimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kâğıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 334. maddesinde “(1) Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler.

(2) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adli yardımdan yararlanabilirler. (3) Yabancıların adli yardımdan yararlanabilmeleri ayrıca karşılıklılık şartına bağlıdır.” hükmü getirilmiştir.

Aynı Kanunun 336. maddesinde ise “(2) Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. (3) Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebi bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya yapılır. (4) Adli yardım talebine ilişkin evrak, her türlü harç ve vergiden muaftır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davalı ...’ın yukarıda belirtilen Kanun hükmünün öngördüğü şartları taşıdığı anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar verilerek işin esasının incelenmesine geçildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacılar ve davalı ...’ın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacılar ve davalı ...’ın diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, taksirle ölüme sebebiyet verme nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karar, davacılar vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili; müvekkillerinin murisi ...'in, dava dışı ... idaresindeki araçla seyir halinde iken davalı ...'in maliki olduğu bina çatısının uçarak aracın üstüne düştüğünü, bu nedenle ...’in vefat ettiğini, davacıların desteklerini kaybettiklerini, söz konusu olayda davalı ...'in bina maliki sıfatıyla, davalı ...'in binanın fiili kullanıcısı ve çatı tamiratını yaptıran kişi olarak, davalı ...'ın ise çatının imalatını yapan usta olarak sorumlulukları bulunduğunu belirtmiş, bu olay nedeniyle davacıların uğradığı maddi ve manevi zararların davalılardan tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalı ... vekili; müvekkilinin davaya konu olayda hiçbir eylemi yahut kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, bina sahibi davalı ...'in, çatı işinin yapılması ve yürütülmesi ile ilgisinin bulunmadığı, ilgili mevzuat çerçevesinde kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle hakkında açılan davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise talebin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 58. maddesinde (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 69.) bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliklerinin, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden sorumlu olduğu kabul edilmiş ve bir kusurları söz konusu olmaksızın “doğan zararı gidermekle yükümlü” tutulmuşlardır. Bu sorumluluğa öğretide “kusursuz sorumluluk” veya daha geniş tanımıyla “kusura dayanmayan nesnel sebep sorumluluğu” denilmektedir. Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik, ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin tam kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi ) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir.

Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir.

Zira bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığının çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi, sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile, gene çoğu zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir.

Bu sebeple sorumluluğunun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından, bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır.

Somut olaya gelince; davacılar, davalı ...’in bina maliki olarak davaya konu olay nedeniyle sorumlu olduğunu iddia ettiklerine göre, adı geçen davalının bina maliki olarak sorumluluğu bulunup bulunmadığı usulünce araştırılıp incelenmeden eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usûl ve yasaya uygun düşmemiş, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.