Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2019/1263 K.2019/3298

Davacı ...

Dağıtım AŞ Genel Müdürlüğü vekili Avukat ... tarafından, davalı Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı aleyhine 24/04/2009 gününde verilen dilekçe ile rücuen tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; mahkemenin 11/03/2010 tarih ve 2009/321 esas, 2010/82 karar sayılı davanın kabulüne dair hükmünde direnilmesine ilişkin 28/11/2013 günlü karara yönelik davalının süresi içinde yapılan temyiz talebi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2018/4-603 esas, 2019/9 sayılı kararı ile yerel mahkemenin direnme kararının yerinde olup,

davanın esasına ilişkin davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, indirimli tarifeden faydalanan dava dışı 3. kişi tarafından açılan davada kabul edilip ödenen paranın rücu yolu ile geri alınması istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı; turizm teşvik belgesi sahibi olan dava dışı şirkete, davalı ... Müsteşarlığının yazısı üzerine indirimli tarife yerine normal tarife uygulanması nedeniyle dava dışı şirketin açtığı dava sonunda, normal tarife ile indirimli tarife arasındaki farkı ödemek zorunda kaldığını, bu suretle zarara uğradığını belirterek, dava dışı şirkete ödediği tutarın ödemeye neden olan davalıdan rücu yolu ile alınması isteminde bulunmuştur.

Davalı Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, davanın süresinde açılmadığından alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen 11/03/2010 tarihli ilk karar, tarafların temyizi üzerine, Dairemizin 05/03/2012 gün ve 2012/1978 esas 2012/3330 karar sayılı ilamı ile, "...zamanaşımı defi hakkında olumlu yada olumsuz bir karar verilmeden işin esasının incelenmesi doğru değildir….” gerekçesi ile bozulmuş; mahkemece bozma sonrası zamanaşımı defi reddedilerek 26/06/2012 tarih 2012/309 esas 2012/300 sayılı karar ile indirimli tarifeden kaynaklanan miktarın davacı kurumdan tahsiline karar verilmesi sonucunda davacı tarafından, Beyoğlu 3.İcra Müdürlüğünün 2006/5630 esas sayılı dosyasına ödeme yapıldığı,

ödenen bu meblağdan davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş.

Dairemizin 03/12/2012 tarih 2012/14168 esas 2012/18328 sayılı kararı ile zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile kararın bozulması üzerine, mahkemece 2013/452 esas 2013/635 sayılı kararı ile kabule ilişkin önceki kararda direnilmesine karar verilmiş ve Hukuk Genel Kurulu’nun 2018/4-603 esas 2019/9 sayılı kararı ile mahkemenin direnme kararının yerinde olduğu gerekçesi ile davalının temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Dairemize gönderilmiştir.

08/06/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 637 Sayılı Ekonomi Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 2. maddesinin 1. fıkrasında “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte Dış Ticaret Müsteşarlığı merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatları ile Hazine Müsteşarlığından Bakanlığa devredilen Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü ile Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğüne ait her türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme, her türlü borç ve alacaklar,

yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtlar ve diğer dokümanlar ile kadro ve pozisyonlarda bulunan personel hiçbir işleme gerek kalmaksızın Ekonomi Bakanlığına devredilmiş sayılır.

Mülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca, Dış Ticaret Müsteşarlığına tahsis edilmiş taşınmazlar hiçbir işleme gerek kalmaksızın tahsis amacında kullanılmak üzere Ekonomi Bakanlığına tahsis edilmiş sayılır.” hükmü ve yine bu Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 2. maddesinin 6. fıkrasında ise “Mevzuatta Dış Ticaret Müsteşarlığına,

İhracatı Geliştirme Etüd Merkezine ve Hazine Müsteşarlığının bu Kanun Hükmünde Kararname ile Ekonomi Bakanlığına devredilen birimlerinin görevleri nedeniyle Hazine Müsteşarlığına yapılmış olan atıflar Ekonomi Bakanlığına yapılmış sayılır.” hükmü yer almaktadır.

Eldeki davanın açıldığı tarihten sonra yargılama sırasında yürürlüğe giren bu hüküm gereğince, Hazine Müsteşarlığının her türlü borç ve alacakları hiçbir işleme gerek kalmaksızın Ekonomi Bakanlığına, bilahere 10 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Ekonomi Bakanlığı bünyesindeki "Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü" Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na devredildiğinden, mahkemece, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının usule uygun biçimde davaya dahil edilip taraf teşkilinin sağlandıktan sonra davaya devam edilmesi gerekirken Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı aleyhine sonuçlandırılması doğru görülmemiş kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.