Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2019/2513 K.2019/4383

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 28/05/2019 gün ve 2016/12552-2019/3134 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’un 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Temyiz ilamında bildirilen gerektirici nedenler karşısında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun değişik 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birine uygun olmayan davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan karar düzeltme istemleri reddedilmelidir.

2-Davacıların diğer karar düzeltme istemlerine gelince;

Dava, Organize Sanayi Bölgesi idaresine yersiz olarak ödenen alt yapı katılım payı ve yönetim aidat bedellerinin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; kararın davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine de Dairemizin, 28/05/2019 gün, 2016/12552 esas ve 2019/3134 karar sayılı ilamı ile yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacılar vekili; müvekkillerinin davalı ... içinde bulunan 541 ada 9 parsel sayılı taşınmazın eski malikleri olduğunu, taşınmazlarını satmadan önce davalıya başvurduklarında Organize Sanayi Bölgeleri Kanunun 18/3. maddesi gereğince aidat ve altyapı katılım payı bedellerinin ödenmediği taktirde izin verilmeyeceğinin bildirilmesi üzerine, 02/10/2014 tarihinde talep edilen bedelleri ödemek zorunda kaldıklarını, ancak davalının aidat ve alt yapı katılım bedelleri talebinin yasal olmadığını ve ödeme öncesinde davacılar tarafından ihtirazi kayıt dilekçesi verildiğini, katılımcı sıfatı olmayan müvekkillerinin aidat ve altyapı bedellerinden sorumlu tutulamayacaklarını belirterek, yersiz ödenen alt yapı katılım payı ve yönetim aidatının davalıdan tahsili isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili.

4652 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunun 3/f maddesinde katılımcıların tanımlandığını, davaya konu parselin de içinde bulunduğu yaklaşık 1300 hektarlık alanın yer seçim komisyonu tarafından incelendiğini ve 16/11/2011 tarihinde Organize Sanayi Bölgesi alanı olarak uygun görüldüğünü, sonrasında OSB tüzel kişiliğinin onaylandığını ve imar planı yapılması çalışmalarına başlandığını, nihayetinde tüzel kişiliğin 01/04/2013 tarihinde kesinleştiğini, yine Organize Sanayi Bölgeleri Kanunun 12. maddesi ile OSB gelirlerinin belirlendiğini ve buna göre aidat ve altyapı katılım paylarının da parsel büyüklüklerine göre düzenlendiğini,

davacıların kendilerinden kanunen ödenmesi istenen bedellerden kaçınamayacaklarını ve iddiaların kabul edilemez olduğunu belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporuna göre davacıların alt yapı katılım bedellerinden de sorumlu olduğu gerekçesiyle alt yapı katılım payı yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.

4562 sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanunu’nun 4. maddesinde “OSB sınırları içerisinde yapılacak imar ve parselasyon planları ve değişiklikleri, OSB tarafından yönetmeliğe uygun olarak hazırlanır ve Bakanlıkça onaylanır. Onaylı imar planları valilikçe tespit edilen ilan yerlerinde, Bakanlığın internet sayfasında bir hafta süre ile ilan edilir. Askı süresinin sonunda Bakanlıkça yürürlüğe konulur ve ilgili kurumlara bilgi için gönderilir.

Bir haftalık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. İtirazlar Bakanlığa veya valiliğe yapılır. Bakanlık itirazları ve planları on beş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar…” hükmü yer almaktadır. Kesinleşen ve yürürlüğe giren mevzi imar planına göre arazi kullanımı, yapı ve tesislerin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve izinler ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatları Organize Sanayi Bölgesi tarafından verilir ve denetlenir.

Anılan Kanunun 20. maddesi uyarınca. Organize Sanayi Bölgelerinin ihtiyacı olan elektrik, su, kanalizasyon, doğal gaz, arıtma tesisi, yol, haberleşme, spor tesisleri gibi alt yapı ve genel hizmet tesislerini kurma ve işletme, kamu ve özel kuruluşlardan satın alarak dağıtım ve satışını yapma, üretim tesisleri kurma ve işletme hakkı sadece Organize Sanayi Bölgesinin yetki ve sorumluluğundadır.

Organize Sanayi Bölgesi'nde yer alan kuruluşlar, alt yapı ihtiyaçlarını Organize Sanayi Bölgesinin tesislerinden karşılamak zorundadır. Organize Sanayi Bölgesinin izni olmaksızın alt yapı ihtiyaçları başka bir yerden karşılanamaz ve bu amaçla münferiden tesis kurulamaz. Bu kuruluşlar kendilerine tahsis edilen alt yapı kullanma hakkını başka kuruluşlara devir ve temlik edemez ve başkalarının istifadesine tahsis edemez.

Organize Sanayi Bölge Kanununa göre altyapı aidatı; katılımcıların ödemek zorunda oldukları altyapı hizmetlerinin; yol, su, elektrik, doğal gaz, iletişim, kanalizasyon, arıtma ve benzeri gibi ortak tesislerin yapımı ve işletilmesinin karşılığıdır.

Altyapı katılım paylarının (altyapı hizmetlerinin karşılığı olarak ödenmesi gereken) belirlenebilmesi için de, Kanunun 4. maddesinde açıklandığı biçimde mevzi imar ve parselasyon planları ve değişikliklerinin yönetmeliğe uygun olarak hazırlanmış ve kesinleşmiş olması gerekmektedir. İmar ve parselasyon planları kesinleşmeden, katılımcıların altyapı aidatlarından sorumlu tutulmaları olanağı yoktur.

Bu bağlamda katılımcı sıfatının da açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun Tanımlar Ve Kısaltmalar başlıklı 3. maddesinde katılımcı; OSB’lerde, bir işletmenin kurulması için parsel tahsisi veya satışı yapılanlar ile maliki bulunduğu parselde üretimde bulunan veya bulunmayı taahhüt eden ve bu Kanunun amacına uygun faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişi ile finansal kiracıyı, biçiminde düzenlenmiştir.

Yukarıda açıklanan mevzuat gereği, davacıların alt yapı katılım aidatlarından sorumlu olabilmesi için hem katılımcı sıfatını taşıması hem de Organize Sanayi Bölgesine ait imar planlarının kesinleşmiş olması ve istenen aidatların imar planının kesinleşmesinden sonraki döneme ait olması gerekmektedir.

Yapılan incelemede; davalı ... Bölgesine ait 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 07/07/2015 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Şu halde; davacı ... Bölgesine ait nazım imar planı ve uygulama imar planının 07/07/2015 tarihinde kesinleştiğinin kabulü halinde davacılar ancak bu tarihten sonraki alt yapı katılım aidatlarından sorumlu olacağından mahkemece öncelikle davalı ...'ne ait nazım imar planı ve uygulama imar

planlarının kesinleşme tarihi belirlenip davacıların ödemek zorunda kaldığı katılım payı aidatlarının imar planlarının kesinleşmesinden önceki dönem için mi, imar planlarının kesinleşmesinden sonraki dönem için mi talep edildiği tespit edilerek, şayet kesinleşmeden sonraki bir tarihe ait ise davacıların katılım payı aidatından sorumlu olacağı, önceki döneme ait ise sorumlu olmayacağı gözetilerek,

dosya kapsamına uygun olarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın katılım payı alacağı yönünden de reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden yerel mahkeme ilamının bozulması gerekirken, onanması usul ve yasaya uygun düşmemiştir.

Bu durum kararın bozulmasını gerektirir ise de, karar onanmış bulunduğundan, davacıların karar düzeltme istemi HUMK’nun 440-442. maddeleri uyarınca kabul edilmeli, Dairemizin 28/05/2019 gün, 2016/12552 esas ve 2019/3134 karar sayılı onama kararı kısmen kaldırılmalı ve karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.